آموزش کنکور : بخش دوم (معرفی رشته های گروه ریاضی)

[feedback]

سلام

بخش دوم : معرفی رشته های گروه ریاضی و فنی

رشته شماره 1 : مهندسی برق ( توضیح : سخت ترین گرایش مهندسی ولی در حال حاضر کمی از طرفدارانش کم شده چون گرایش به رشته های دیگر زیاد شده ولی همچنان برق همان برق قدیم و با اقتدار است.)

مطالب زیر به نقل از اساتید مسلم این رشته است.

هدف و ماهيت

يكي از بهترين تعريف هايي كه از مهندسي برق شده است، اين است كه محور اصلي فعاليت هاي مهندسي برق، تبديل يك سيگنال به سيگنال ديگر است. البته اين سيگنال ممكن است شكل موج ولتاژ يا شكل موج جريان و يا تركيب ديجيتالي يك بخش از اطلاعات باشد.



براي مثال وقتي ما با تلفن صحبت مي کنيم در مرحله اول به دستگاهي به نام ميکروفون نياز داريم که صحبت هاي ما را تبديل به سيگنال هاي الکتريکي کند تا اين سيگنال ها به خطوط تلفن منتقل گردد. سپس در طرف ديگر به دستگاهي نياز داريم که سيگنال هاي رسيده را به سيگنال?هاي صوتي تبديل کند تا فرد مقابل بتواند صداي ما را بشنود و مکالمه تلفني برقرار گردد .



انرژي اگر بنيادي ترين ركن اقتصاد نباشد، يكي از اركان اصلي آن به شمار مي آيد و در اين ميان برق به عنوان عالي ترين نوع انرژي جايگاه ويژه?اي دارد. تا جايي كه در دنياي امروز ميزان توليد و مصرف اين انرژي در شاخه توليد، شاخص رشد اقتصادي جوامع و در شاخه خانگي و عمومي يكي از معيارهاي سنجش رفاه محسوب مي شود.



به همين دليل در بسياري از كشورها ، صنعت برق به عنوان صنعت مادر يا مادر صنايع به شمار مي آيد . صنعتي که براي توسعه و پيشرفت نيازمند نيروهاي جوان ، کارآمد و داراي تحصيلات عالي است و از همين رو در دانشگاههاي معتبر جهان رشته مهندسي برق يکي از رشته هاي مهم ، علمي و کاربردي مي باشد .



دانش آموختگان اين رشته مي توانند در زمينه هاي طراحي، ساخت، بهره برداري، نظارت، نگهداري، مديريت و هدايت عمليات سيستم هاعمل نمايند.

توانايي هاي مورد نياز و قابل توصيه

توانايي علمي :

مهندسي برق نيز مانند مابقيرشته هاي مهندسي بر مفاهيم فيزيكي و اصول رياضيات استوار است و هر چه دانشجويانبهتر اين مفاهيم را درك كنند، مي توانند مهندس بهتري باشند. در اين ميان گرايش الكترونيك وابستگي شديدي به فيزيك بخصوص فيزيك الكترونيك و فيزيك نيمه هادي هادارد. در گرايش مخابرات نيز درس فيزيك اهميت بسياري دارد زيرا دروس اصلي اين رشتهبخصوص در شاخه ميدان شامل الكترومغناطيس و امواج مي شود. داشتن ضريب هوشي بالا و تسلط كافي بر رياضيات، فيزيك و زبان خارجي ازضرورتهاي ورود به اين رشته است.

علاقمنديها:

دانشجوي برق بايد ذهني خلاق و تحليل گر داشته باشد.همچنين به كار با وسايل برقي علاقه داشته باشد چون گاهي اوقات با دانشجوياني روبرومي شويم كه در رياضي و فيزيك قوي هستند اما در كارهاي عملي ضعيف اند. چنيندانشجوياني براي رشته هاي مهندسي مناسب نيستند و بهتر است رشته هاي ذهني و انتزاعيمثل رياضي يا فيزيك را انتخاب كنند.

توانايي هاي فارغ التحصيلان کارشناسي ارشد و دکتري

در دوره کارشناسي ارشد و دکتري ، که بيش از آموزش، پژوهش و تحقيق در آنها مد نظر قرار مي گيرد، عمدتاً جنبه هاي نظريه اي و محاسباتيآن دانش مطرح مي شود . بنابراين تواناييهايي که در اين مقطع به دست مي آيد تواناييهاي محاسباتي ، نظريه اي و علمي خواهد بود که اينتوانايي ها در رساله دکتري ، براي اجراي يک طرح تحقيقاتي ، کاربردي کردن يک موضوع ،از ميان برداشتن معضلات آن موضوع علمي و يا راه حل صنعتي ، نقش مهمي خواهد داشت .در رشته برق هر يک از چهار گرايش موارد مشخص و برجسته اي وجود دارد که مي توان دردوره دکتري و يا کارشناسي ارشد به طور خاص تر روي آنها کار کرد .



در گرايش مخابرات :پردازش تصوير ، مخابرات نوري ، ارتباطات ماهواره اي ، ارتباطات شبکهاي ، انتشار امواج و موضوع آنتن ، روشهاي کد کردن اطلاعات و ...



در گرايش کنترل :اتوماسيونصنعتي ( خودکار کردن ابزار آلات و به صورت کنترلي کردن و يا هوشمند کردن آنها )،کنترل رباتيک ، کنترل اجسام پرنده، طراحي سيستم هايي با رفتارهاي نا مشخص و...



در گرايش قدرت : بهينه کردن کارماشينهاي الکتريکي ، نحوه تحريک ماشينهاي الکتريکي ، بررسي پديده هاي مختلف درماشينهاي الکتريکي توليد و بهره برداري انرژي برق و ...

در گرايش الکترونيک :

طراحي مدارهاي الکتريکي براي دستگاههاي مختلف صنعتي ، پزشکي و ... ،يا کارهاي تحقيقاتي ميکروپروسسورها ( وميکروکامپيوترها ) و يا عناصر نيمه هادي و ...

نكات تكميلي

مانع رشد صنعت الكترونيك و ميكروالكترونيك در دنيا نه سرمايه است و نه فنآوري و نه بازار. البته همه اينها محدوديت ايجاد مي كند ولي فعلاً محدوديت اصلي كهاجازه نمي دهد كار از حدي جلوتر برود عبارت است از نيروي كار كيفي.



آنچه خوانديدنظر قائم مقام فني يكي از بزرگترين مجموعه هاي ميكروالكترونيك بلژيك است و بيانگرآن است كه امروزه براي موفقيت در مهندسي برق، گرايش الكترونيك بايد از سطح علمي ومهارت فني خوبي برخوردار بود.



براي مثال در طراحي IC احتياج به سرمايه گذاري عمده اي نيست، بلكه هوشمندي طراح ودانش فني خوب، بسيار اهميت دارد.



لازم به ذکر است دانشكده آب و برق شهيد عباسپور وابسته به وزارت نيرو ، دررشته مهندسي علمي - كاربردي برق، شبكه هاي انتقال و توزيع كه در حقيقت زير مجموعهاي از رشته مهندسي برق مي باشد بطور اختصاصي پذيرش دانشجو دارد. اين رشته در حقيقت همان گرايش قدرت در مهندسي برق مي باشد كه با توجه به عملي تر بودن و كارگاهي تربودن اين گرايش در دانشكده شهيد عباسپور با عنوان علمي - كابردي ارائه مي گردد.



بهعبارت ديگر در اين رشته تاكيد بر روي فعاليت هاي عملي بيشتر از مطالب تئوريكاست.اين رشته داراي تعهد كار به ميزان دو برابر مدت تحصيل است و از هر دو جنس زن ومرد پذيرش دارد.

آينده شغلي و بازار كار

رشد سالانه اقتصاد دنيا تا سال 2020 حدود 3% پيش بيني شده است . در حالي كه رشد صنعت الكترونيك 7% و رشد صنعت نيمه رسانا 15% است. در كشور ما نيز سال 79 ميزان درآمدي كه بابت صادرات و فروش تجهيزات و خدمات فني مهندسي برق به كشورهاي ديگر به دست آمده است، حدود 65 ميليون دلار بوده كه به گفته مسئولان ذيربط اين رقم براي سال 80 به ميزان 80 ميليون دلار رسيده است.



حال سؤال اينجاست كه چرا با وجود اين كه رشته مهندسي برق در جهان از رشته هاي پر رونق بوده و در كشور ما نيز از بازار كار خوبي برخوردار است ، بعضي از فارغ التحصيلان اين رشته حتي با وجود داشتن مدرك كارشناسي ارشد نيز نتوانسته اند كاري در ارتباط با رشته خويش پيدا كنند.



امروزه با توسعه صنايع كوچك و بزرگ در كشور، فرصت هاي شغلي زيادي براي مهندسين برق فراهم شده است و اگر مي بينيم كه با اين وجود بعضي از فارغ التحصيلان اين رشته بيكار هستند، به دليل اين است كه اين افراد يا فقط در تهران دنبال كار مي گردند و يا در دوران تحصيل به جاي يادگيري عميق دروس و در نتيجه كسب توانايي هاي لازم، تنها واحدهاي درسي خود را گذرانده اند.



همچنين يك مهندس خوب بايد، كارآفرين باشد يعني به دنبال استخدام در مؤسسه يا وزارتخانه اي نباشد، بلكه به ياري آگاهي هاي خود، نيازهاي فني و صنعتي كشور را يافته و با طراحي سيستم ها و مدارهاي خاصي اين نيازها را برطرف سازد. كاري كه بعضي از فارغ التحصيلان ما انجام داده و خوشبختانه موفق نيز بوده اند.





اگر يك فارغ التحصيل برق داراي توانايي هاي لازم باشد، با مشكل بيكاري روبرو نخواهد شد. در حقيقت امروزه مشكل اصلي اين است كه بيشتر فارغ التحصيلان توانمند و با استعداد اين رشته به خارج از كشور مهاجرت مي كنند و ما اكنون با كمبود نيروهاي كارآمد در اين رشته روبرو هستيم.



طبق نظر كارشناسان و متخصصان انرژي در كشور، با توجه به نياز فزاينده به انرژي در جهان كنوني و همچنين نرخ رشد انرژي الكتريكي در كشور، سالانه بايد حدود 1500 مگاوات به ظرفيت توليد كشور افزوده شود كه اين نياز به احداث نيروگاههاي جديد و همچنين فارغ التحصيلان متخصص برق و قدرت دارد.



فرصت هاي شغلي يك مهندس كنترل نيز بسيار گسترده است چون در هر جا كه يك مجموعه عظيمي از صنعت مهندسي مثل كارخانه سيمان، خودروسازي، ذوب آهن و ... وجود داشته باشد، حضور يك مهندسي كنترل ضروري است.



و بالاخره يك مهندس مخابرات يا الكترونيك مي تواند جذب وزارتخانه هاي پست و تلگراف و تلفن، صنايع دفاع و سازمانهاي مختلف خصوصي و دولتي شود.



بطور کلي مي توان گفت لازمه بازار کار براي فارغ التحصيلان برق ، برقراري ارتباط بين صنعت و دانشگاه است .



طرح ملي پيوند راهي براي برقراري همين ارتباط بوده است . طرحي که مبناي آن بر طراحي مدار مجتمع I.C و وسايل و تجهيزات مورد نياز در اين زمينه قرار دارد و شرايطي ايجاد کرده است تا بخشي از دانشجويان بخصوص دانشجويان مقاطع کارشناسي ارشد و دکتري بتوانند در داخل کشور مشغول بکار شوند با توجه به حجم بازار الكترونيك و بازار صنعت نيمه رسانا در دنيا و نيز كشور ما كه رشد 7% و 15% دارد، آينده روشني را براي اين رشته پيش بيني مي كنند.

درس هاي تخصصي مهندسي برق

الكترونيك



از درسهاي پايه و اصلي موثر در مهندسي الكترونيك مي توان به درسهاي مدارهاي الكتريكي، الكترونيك 2 و 1، مدارهاي منطقي و مخابرات اشاره كرد.

بعضي از درسهاي تخصصي اين گرايش عبارتند از:

الكترونيك 3: مبحث اول اين درس مربوط به پاسخ فركانسي است كه به طور اجمال عوامل مربوط به كاهش بهره در فركانسهاي بالا و پايين (در واقع بالاتر و پايين تر از پهناي باند مياني) و روشهاي به دست آوردن فركانسهاي قطع بالا و پايين را در تقويت كننده هاي ترانزيستوري مورد بررسي قرار مي دهد. در مبحث دوم پايداري تقويت كننده هاي فيدبك مورد توجه قرار مي گيرد.

تكنيك پالس:

در درسهاي مدار و الكترونيك، دانشجويان با سيگنالهاي سينوسي و پاسخ مدارهاي خطي و يا غيرخطي به آنها آشنا مي شوند. امروزه و با توجه به رشد روزافزون فن آوري ديجيتال، كمتر مدار الكترونيكي يافت مي شود كه در آن فقط سيگنالهاي سينوسي به كار رفته باشد. پالس در حالت كلي به سيگنالهايي گفته مي شود كه تغييرات جهش داشته باشند. از مهمترين اين سيگنالها كه در درس تكنيك پالس هم مورد بررسي قرار مي گيرد، سيگنالهاي پله، مربعي، مورب و نمايي هستند.

ميكرو پروسسور:

پس از پيدايش الكترونيك ديجيتال و جنبه هاي جذاب و ساده طراحيهاي ديجيتال و كاربردهاي فراوان اين نوآوري، با تكنولوژيهاي SSI , MSI ، ادوات الكترونيك ديجيتال، مانند قطعات منطقي به بازار ارائه شد. شركت تگزاس اولين ميكروپروسسور 4 بيتي را با فن آوري 2SI طراحي و عرضه نمود كه بعنوان بخش اصلي ماشين حساب مورد استفاده قرار گرفت و اين گام اول در پيدايش و ظهور ميكروپروسسورها بود.

معماري كامپيوتر:

در اين درس معماري داخل 8 بيتي ها و نحوه اجراي دستورالعملها در اين پردازنده ها، بررسي حافظه ها و روش دستيابي ميكروپروسسورها به اطلاعات حافظه، معرفي زبان اسمبلي پردازنده هاي 8 بيتي و ايجاد توانايي جهت نوشتن برنامه اي براي عملكردي خاص به كمك ميكروپروسسورها و معرفي قطعات جانبي مورد استفاده توسط ريزپردازنده ها، مورد مطالعه قرار مي گيرد.



مدارهاي مخابراتي: درس مدار مخابراتي به بررسي ساختار و يا طراحي مدارهايي مي پردازد كه در فركانسهاي بالا كار كرده و يا به نوعي در ارسال پيام در گيرنده و فرستنده نقش دارند. در اين درس ابتدا با نويزهاي حرارتي، ترقه اي و ... آشنا شده و راههايي براي محدود كردن نويز پيشنهاد مي شود. سپس مدارهاي تشديد و تبديل امپدانس كه به منظور انتقال حداكثر توان به كار مي روند، مورد بحث قرار مي گيرد.

فيزيك مدرن:

در فصل اول اين درس با پرداختن به نسبيت خاص دانسته هاي علمي ما كاملاً اشتباه از آب درآمده و با پرداختن به اصولي نظير اتساع زمان، پديده دوپلر، انقباض طول، نسبيت جرم، جرم و انرژي و ...، همه دانسته هاي ما را (حداقل در حيطه دانستن) نابود مي كند.



فصلهاي ديگر درس به موضوعاتي نظير خواص ذره اي امواج، پديده فتوالكتريك، نظريه كوانتومي نور، پرتوايكس، پراش ذره، ساختار اتمي، مكانيك كوانتومي و ... مي پردازد.

فيزيك الكترونيك:

شامل مطالعه خواص سيليكون، بلورشناسي، روشهاي ساخت قطعات و مدارهاي نيمه هادي، تحليل و طراحي اين مدارها، به دست آوردن مشخصات قطعات و يكي از مهمترين زمينه هاي كاري و تحقيقاتي در رشته الكترونيك است. پيش نياز اين قسمت تسلط بر درس رياضي مهندسي و معادلات ديفرانسيل و مختصري در فيزيك كوانتوم و فيزيك مدرن مي باشد.

مخابرات

از درسهاي پايه و اصلي موثر در مهندسي مخابرات مي توان به درسهاي رياضي مهندسي، تجزيه و تحليل سيستمها، مدارهاي الكتريكي، الكترونيك و الكترومغناطيس اشاره كرد.

بعضي از درسهاي تخصصي عبارتند از:

مخابرات 2: شامل تجزيه و تحليل و طراحي شبكه هاي مخابراتي ديجيتالي است. مطالب درسي با مروري بر تجزيه و تحليل سيگنالها و سپس فرآيندهاي تصادفي شروع شده و به دنبال آن به بررسي اجزاي يك سيستم (مجموعه) مخابراتي ديجيتال در حالت كلي مي پردازد و چگونگي بهينه سازي سيستم براي انتقال پيام با حداقل خطاي ممكن را بررسي مي كند.



ميدان و امواج: درس ميدان و امواج به بررسي رفتار امواج الكترومغناطيس در محيط هاي مختلف طبيعت مي پردازد. محيط ها به قسمت هاي هادي و نيمه هادي و عايق تقسيم بندي شده و عوامل رفتاري امواج در اين محيط ها از قبيل اتلاف نيرو، انعكاس كلي يا شكست بررسي مي شود.

الكترونيك 3:

در گرايش الكترونيك توضيح داده شد.

مدارهاي مخابراتي:

در گرايش الكترونيك توضيح داده شد.



آنتن ها و انتشار امواج: اين درس به بحث در مورد نحوه انتشار امواج الكترومغناطيسي مي پردازد. مباحث مطرح شده در اين درس به صورت نظري و عملي است. به عبارتي از نحوه تشعشع يك منبع الكترومغناطيسي ساده شروع كرده و با توسعه آن به مطالعه ساده ترين آنتن عملي مي پردازد.



مايكروويو: اين درس در ابتدا پس از تعريف محدوده مايكروويو از نظر فركانس 1 و تقسيم بندي امواج مايكروويو به بررسي انتقال امواج با فركانس بالا با حداقل تلفات در محيطهاي مختلف مي پردازد. سپس عناصر غيرفعال مايكروويو شامل تضعيف كننده ها، تغيير فازدهنده ها و كوپلرهاي جهت دار معرفي مي شود.

اصول ميكرو كامپيوتر:

اين درس را به جرأت مي توان از جذابترين و پركاربرد ترين درسهاي برق دانست زيرا در دنياي امروز كه تمامي وسايل مكانيكي آنالوگ جاي خود را به وسايل ديجيتالي مي دهند، داشتن اطلاعات كافي در مورد نحوه كار پروسسورها از اولين نيازهاي يك مهندس برق مي باشد. با تركيب مطالب اين درس با هر كدام از درسهاي ديگر مي توان طرحهاي بسيار جالب و پركاربردي را طرح ريزي كرد.

قدرت

از درسهاي پايه و اصلي موثر در مهندسي قدرت مي توان به دروس مدار، الكترومغناطيس، الكترونيك، ماشين و بررسي اشاره كرد.

بعضي از درسهاي تخصصي اين گرايش عبارتند از:



ماشينهاي الكتريكي 3:

اين درس از جمله درسهايي است كه ديدي صنعتي به دانشجو مي دهد. مبحث اين درس را مي توان به دو فصل مهم ترانفسورمرهاي سه فاز و ماشينهاي سنكرون تقسيم بندي نمود.



ترانسفورمرهاي سه فاز و ماشينهاي سنكرون، وسايلي الكتريكي هستند كه بيشتر جنبه صنعتي دارند و كاربردهاي بسيار زياد ترانسهاي سه فاز در انتقال و توزيع انرژي الكتريكي، تبديل ولتاژ در ابتداي همه كارخانه ها و كارگاههاي بزرگ صنعتي و ... بر هيچ كس پوشيده نيست.

در اين درس در مورد انواع آرايشهاي اين ترانسها، كليه گروههاي موجود و كاربرد هر نوع، بحث جامعي مي شود.

ماشينهاي مخصوص(ويژه):

به تعبيري مي توان اين درس را نقطه عطف درسهاي تخصصي اين گرايش دانست. زيرا اين درس به بررسي در مورد ماشينهاي ويژه مي پردازد كه اين ماشينها در وسايل خانگي كاربرد فراوان دارند.

الكترونيك قدرت:

الكترونيك قدرت در عمل بين الكترونيك و قدرت، آشتي برقرار كرده است. به طور مثال مي توان با فرمان يك ريزپردازنده كه حدود 5 ولت و 200 ميلي آمپر است يك كارخانه را راه اندازي كنيم. در زمينه الكترونيك قدرت المانهايي نظير تريستور، ترانزيستور و ... كاربردهاي فوق العاده زيادي دارند. از مزاياي اين قطعات تحمل توانهاي بالا مي باشد.

بررسي سيستمهاي قدرت 2:

اين درس بيشتر در مورد انتقال انرژي و مشكلات موجود در اين راه صحبت مي كند. از جمله مطالب ارائه شده در اين درس مي توان به پخش بار اقتصادي در شبكه هاي قدرت، اتصال كوتاههاي متقارن و نامتقارن روي شبكه قدرت و پايداري سيستمهاي قدرت اشاره نمود.

توليد و نيروگاه: اين درس يكي از درسهاي بسيار جذاب اين گرايش است. زيرا برخلاف ديگر درسها، زياد به مسائل نظري نمي پردازد و جنبه بسيار عملي دارد. آشنايي با انواع نيروگاهها (آبي، اتمي، بادي، بخار، ...) و همچنين بحث كلي در مورد اين نيروگاهها و روشهاي كاري آنها از مباحث اين درس است.

رله و حفاظت:

يك شبكه قدرت را بايد در مقابل خطرات احتمالي (اتصال كوتاهها) محافظت كرد. از وسائلي كه در اين مورد استفاده مي شود مي توان به رله ها اشاره كرد كه بسته به نوع رله به محض ايجاد يك حالت خطا و يا خرابي در شبكه وارد عمل شده، قسمتي از شبكه را جدا كرد.

عايق و فشار قوي:

با توجه به تفاوتهاي ولتاژهاي فشار قوي با ولتاژهاي فشار ضعيف، به طور حتم توليد، اندازه گيري و بهره برداري از اين ولتاژها تفاوتهاي عمده اي با ولتاژهاي فشار ضعيف دارد و براي عايق بندي شبكه فشار قوي بايد از عايقهاي مخصوصي استفاده كرد. فصل نخست اين درس به بررسي اين مقوله مي پردازد.



در بخش دوم اين درس انواع تخليه الكتريكي، مراحل مختلف آن در عايقها و اثرات مختلف شكست بر عايق مورد بررسي قرار مي گيرد.

ترموديناميك:

شايد اولين سوالي كه در مرحله اول به ذهن برسد ارتباط اين درس با درسهاي برق باشد. كاربرد اصلي مطالب اين درس مبحث توليد نيروگاه است. زيرا هنگام آشنايي با انواع نيروگاهها (نيروگاه بخار، گازي، اتمي و ...) بايد اطلاعاتي در مورد سيكل كاري آنها داشته باشيم، پس داشتن اطلاعاتي در مورد ترموديناميك ضروري است.

اصول ميكرو كامپيوتر:

درگرايش مخابرات توضيح داده شد.

كنترل

از درسهاي پايه و اصلي موثر در مهندسي كنترل مي توان به درسهاي مدار، الكترونيك، رياضي مهندسي، تجزيه و تحليل سيستم و كنترل خطي اشاره كرد.

بعضي از درسهاي تخصصي اين گرايش عبارتند از:

كنترل ديجيتال و غيرخطي: كنترل ديجيتال از سال 1960 در پيشرفتهاي مربوط به قابليت توليد و كيفيت محصولات و صرفه جويي در ?هزينه ها، نقش مهمي داشته است. به خصوص با پيشرفتهايي كه در زمينه ميكروپروسسور صورت گرفته، اين رشته توانسته است در بعضي موارد از كنترل آنالوگ پيشي گرفته، دقت كار را بالا ببرد.

كنترل مدرن:

اين درس برخلاف ساير درسها (مانند كنترل صنعتي و ...) تا حدي جنبه نظري دارد و ديدي تقريبا رياضي به يك مهندس كنترل مي دهد. آشنايي كلي با مفاهيم كنترل پذيري و مشاهده پذيري سيستمهاي كنترل و مطالعه فيدبكهاي حالت از مباحث اين درس است.

كنترل صنعتي:

اين درس از درسهاي تخصصي و مهم گرايش كنترل مي باشد كه به بررسي نحوه به كارگيري روابط رياضي و فرمولهايي كه در هر نوع پروسه اي وجود دارد مي پردازد و شامل آشنايي با سيستمهاي كنترل غلظت، سطح، ارتفاع و يا دبي ورودي، خروجي مخازن حاوي مايعات صنعتي و شيميايي (مانند مخازن موجود در صنايع، پالايشگاهها و ...)، مطالعه سيستمهاي كنترل دما و رطوبت يك محفظه و يا اتاق، آشنايي با انواع كنترل كننده هاي صنعتي، مطالعه انواع سيستمهاي نورد موجود در كارخانه ها(مانند نورد فولاد، كاغذ و...) و ديگر سيستمهاي موجود در صنعت است.



ابزار دقيق: اصطلاح ابزار دقيق به ابزاري اطلاق مي شود كه سيگنالها را ثبت و نشان داده و يا باعث انتقال سيگنالي بين اجزاي مختلف سيستم مي شوند. اين درس به معرفي سيستمهاي كنترل و ابزار دقيق و همچنين معرفي اجزاي اين سيستمها مي پردازد.

اصول ميكروكامپيوتر:

در گرايش مخابرات توضيح داده شد.

ترموديناميك:

در گرايش قدرت توضيح داده شد.

مباني تحقيق در عمليات:

اين درس به طور كلي براي تمام دانشجويان مهندسي مفيد است. چون مهندسي ارتباط مستقيم با هزينه و سود اقتصادي دارد. آگاهي به برنامه ريزي خطي كه بحث اصلي اين درس است براي هر مهندسي جنبه هاي مثبت زيادي دارد. با اين درس مي توان هزينه?ها را به حداقل و سود و صرفه اقتصادي را با كمترين امكانات به حداكثر رساند. بنابراين آگاهي به اين درس براي تمام كساني كه مي خواهند يك طرح صنعتي انجام دهند، مزاياي زيادي دارد.

اصلي کارشناسي مهندسي برق مشترک در همه گرايش ها (54 واحد)

کارگاه برق

زبان تخصصي

نقشه کشي صنعتي

رياضي مهندسي

مدارهاي الکتريکي 1و2

اندازه گيري الکتريکي

آزمايشگاه اندازه گيري و مدار

الکترومغناطيس

الکترونيک 1و2

آزمايشگاه الکترونيک 1

ماشينهاي الکتريکي 1و2

آزمايشگاه ماشين هاي الکتريکي 1

مدارهاي منطقي

آزمايشگاه مدارهاي منطقي

تجزيه و تحليل سيستم ها

سيستم هاي کنترل خطي

آزمايشگاه سيستم هاي کنترل خطي

بررسي سيستم هاي قدرت 1

مخابرات 1

پروژه کارشناسي

کار آموزي ( 2 ماه تمام وقت )

گرايش ها

مهندسي برق داراي چهار گرايش است كه در زير به طور اجمالي به بررسي آنها مي پردازيم و در قسمت معرفي گرايش ها به تفصيل در مورد هر كدام صحبت خواهيم كرد.

الكترونيك :

الكترونيك علمي است كه به بررسي حركت الكترون در درون گاز، خلاء و يا نيمه رسانا و اثرات و كاربردهاي آن مي پردازد. با توجه به اين تعريف، مهندس الكترونيك در زمينه ساخت قطعات الكترونيك و كاربرد آن در مدارها، فعاليت مي كند. به عبارت ديگر، زمينه فعاليت مهندسي الكترونيك را مي توان به دو شاخه اصلي ساخت قطعه و كاربرد مداري قطعه و طراحي مدار تقسيم كرد.

مخابرات :

مخابرات، گرايشي از مهندسي برق است كه در حوزه ارسال و دريافت اطلاعات فعاليت مي كند. مهندسي مخابرات با ارائه نظريه ها و مباني لازم جهت ايجاد ارتباط بين دو يا چند كاربر، انجام عملي فرآيندها را به طور بهينه ممكن مي سازد. پس هدف از مهندسي مخابرات، پرورش متخصصان در چهار زمينه اصلي اين گرايش است که شامل فرستنده، مرحله مياني، گيرنده و گسترش شبكه است كه گستره هر كدام عبارتند از:

- فرستنده: شامل آنتن، نحوه ارسال و ...

- مرحله مياني: شامل خط انتقال و محاسبات مربوط و ...

- گيرنده: شامل آنتن، نحوه دريافت، تشخيص و ...

- گسترش شبكه: مشتمل بر تعميم خط ارتباطي ساده، ادوات سويچينگ ، ارتباط بين مجموعه كاربرها و ...

قدرت : مهندسي قدرت را مي توان توليد نيروي الكتريكي به روشهاي گوناگون و انتقال و توزيع اين نيرو با بازده و قابليت اطمينان بالا، تعريف كرد.

پس هدف از مهندسي قدرت، پرورش افرادي كارا در بخشهاي توليد، انتقال و توزيع است كه گستره اين بخش عبارت است از:

- توليد: طراحي شبكه هاي توليد با كمترين هزينه و بيشترين بازده.

- انتقال: طراحي شبكه هاي انتقال، خطوط انتقال، پخش بار بر روي شبكه، قابليت اطمينان و پايداري شبكه قدرت، طراحي رله ها و حفاظت شبكه، پخش بار اقتصادي (dispatch economic).

- توزيع: طراحي شبكه هاي توزيع حفاظت و مديريت آن.

كنترل : كنترل، در پيشرفت علم نقش ارزنده اي را ايفا مي كند و علاوه بر نقش كليدي در فضاپيماها و هدايت موشكها و هواپيماها، به صورت بخش اصلي و مهمي از فرآيندهاي صنعتي و توليدي نيز درآمده است. به كمك اين علم مي توان به عملكرد بهينه سيستمهاي پويا، بهبود كيفيت و ارزانتر شدن فرآورده ها، گسترش ميزان توليد، ماشيني كردن بسياري از عمليات تكراري و خسته كننده دستي و نظاير آن دست يافت. هدف سيستم كنترل عبارت است از كنترل خروجي ها به روش معين، به كمك وروديها، از طريق اجزاي سيستم كنترل كه مي تواند شامل اجزاي الكتريكي، مكانيك و شيميايي به تناسب نوع سيستم كنترل باشد.

معرفي گرايش هاي مقطع کارشناسي

رشته مهندسي برق در مقطع كارشناسي داراي چهار گرايش الكترونيك، مخابرات، كنترل و قدرت است. البته گرايش هاي فوق در مقطع کارشناسي تفاوت چنداني با يكديگر ندارند و هر گرايش با گرايش ديگر تنها در 30 واحد يا كمتر متفاوت است. و حتي تعدادي از فارغ التحصيلان مهندسي برق در بازار كار جذب گرايشهاي ديگر اين رشته مي شوند.

با اين وجود ما براي آشنايي هر چه بيشتر شما گرايشهاي فوق را در زير معرفي مي كنيم:

الكترونيك

اگر امروز شاهد ساده ترين وسايل الكتريكي مثل ماشين لباسشويي يا يخچال هستيم و اگر امروز از پيچيده ترين تجهيزات مخابراتي، پزشكي ، صنايع دفاعي و سيستم هاي ناوبري استفاده مي كنيم ، به ياري پيشرفت و گسترش علم الكترونيك است . علمي كه به بررسي نحوه عملكرد و چگونگي نگهداري و بهره برداري و تجزيه و تحليل سيستم هاي الكترونيكي ، طرح و پياده كردن شبكه هاي الكترونيكي و طرح و ساخت تجهيزات و مدارهاي ?الكترونيكي مي پردازد.



گرايش الكترونيك به دو زير بخش عمده تقسيم مي شود. بخش اول ميكروالكترونيك است كه شامل علم مواد، فيزيك الكترونيك، طراحي و ساخت قطعات از ساده ترين آنها تا پيچيده ترين آنها است و بخش دوم نيز مدار و سيستم ناميده مي شود و هدف آن طراحي و ساخت سيستم ها و تجهيزات الكترونيكي با استفاده از قطعات ساخته شده توسط متخصصان ميكروالكترونيك است.



براي مثال يک سيستم گيرنده راديو نمونه اي از کنار هم قرار دادن قطعات مختلف الکترونيکي براي دريافت موج ارسال شده از سوي فرستنده به گيرنده است . يعني يك سيستم فرستنده و گيرنده براي کار ، به قطعات الکترونيکي نياز دارد . و اين شامل بسياري از دستگاههاي الکتريکي از جمله سيستم پمپ مصنوعي تامين کننده ضربان قلب، سيستم رله و حفاظت در يک نيروگاه برق و يا سيستم هدايت اتوماتيک يک هواپيما مي شود .



گرايش الكترونيك يكي از گرايشهاي جالب مهندسي برق است كه محور اصلي آن آشنايي با قطعات نيمه هادي، توصيف فيزيكي اين قطعات، عملكرد آنها و در نهايت استفاده از اين قطعات، براي طراحي و ساخت مدارها و دستگاههايي است كه كاربردهاي فني و روزمره زيادي دارند.

مخابرات

هدف از مخابرات، ارسال و انتقال اطلاعات از نقطه اي به نقطه ديگر است كه اين اطلاعات مي تواند صوت، تصوير يا داده هاي كامپيوتري باشد. مخابرات از دو گرايش ميدان و سيستم تشكيل مي شود. كه در گرايش ميدان، دانشجويان با مفاهيم ميدان هاي مغناطيسي، امواج، ماكروويو، آنتن و ... آشنا مي شوند تا بتوانند مناسبترين وسيله را براي انتقال موجي از نقطه اي به نقطه ديگر پيدا كنند.



براي مثال اگر بخواهيم سيگنالي را از يك ايستگاه تلويزيوني به گيرندگان تلويزيوني منتقل كنيم، ابتدا بايد اين سيگنال را از طريق آنتن هاي خاص به صورت امواج منتشر ساخته و سپس در طرف گيرنده نيز آنتن هاي خانگي بايد بتوانند اين امواج را از فضا دريافت كنند تا از طريق دستگاه تلويزيون اين امواج به امواج صوت و تصوير تبديل شود. قابل ذكر است كه تمامي اين ارسال و انتقال امواج ، در حوزه گرايش ميدان قرار مي گيرد.



در گرايش سيستم نيز دانشجويان فرا مي?گيرند كه چگونه سيگنال ها را از شكلي به شكل ديگر تبديل كنند . براي مثال همان سيستم تلويزيوني براي انتقال سيگنالي از اتاق توليد به آنتن ، احتياج به دستگاه فرستنده است كه اين دستگاه تركيبي از قطعات الكترونيكي بوده و به شيوه اي طراحي شده كه مي?تواند سيگنال توليد شده در آن محيط را به صورتي درآورد كه قابل ارسال به وسيله آنتن هاي فرستنده باشد. از سوي ديگر در منازل نيز دستگاه تلويزيون يا راديو شامل انواع سيستم هاي مخابراتي است كه اين سيستم سيگنال هاي دريافتي از آنتن?را تبديل به سيگنال صوت و تصوير مي كند.



همچنين يكي از فعاليت هاي عمده مهندسي مخابرات گرايش سيستم، طراحي فليترهاي مختلفي است كه مي توانند امواج مزاحم شامل صوت يا پارازيت را از امواج اصلي تشخيص و آنها را حذف كرده و تنها امواج اصلي را از آنتن دريافت كنند.



گفتني است كه امروزه با توسعه مخابرات بي سيم، ارتباط نزديكتري بين دو گرايش ميدان و سيستم ايجاد شده است. براي نمونه در گوشي تلفن همراه ما هم تجهيزات مربوط به مدارهاي مخابراتي و هم تجهيزات مربوط به فرستنده و هم آنتن گيرنده را داريم. از همين رو يك مهندس مخابرات امروزه بايد از هر دو گرايش بخوبي اطلاع داشته باشد تا بتواند يك دستگاه بي سيم را طراحي كند.

كنترل

اگر بخواهيم يك تعريف كلي از كنترل ارائه دهيم، مي توانيم بگوييم كه هدف اين علم، كنترل خروجي هاي يك سيستم بر مبناي ورودي هاي آن و با توجه به شرايط ويژه و نكات مورد نظر طراحي آن سيستم مي باشد.



علم كنترل فقط در مهندسي برق مورد استفاده قرار نمي گيرد. بلكه در شاخه هاي ديگري از علوم مهندسي و حتي علوم انساني كاربرد دارد. به عنوان نمونه، كنترل فرآيند تصفيه نفت در يك پالايشگاه، كنترل عملكرد يك نيروگاه برق، سيستم كنترل ناوبري يك كشتي و يا كنترل تحولات و تغييرات جمعيتي نمونه هاي متنوعي از كاربرد علم كنترل مي باشد.



گفتني است كه گرايش كنترل داراي زير بخش هاي متنوعي مانند كنترل خطي، غيرخطي، مقاوم، تطبيقي، ديجيتالي، فازي و غيره است.

در رشته هاي مهندسي مكانيك، مهندسي شيمي، مهندسي هوافضا، مهندسي سازه و مهندسي هاي ديگر نيز ما شاهد علم كنترل هستيم اما نوع سيستم كنترلي در هر رشته مهندسي متفاوت است. براي مثال در مهندسي مكانيك نوع كنترل، مكانيكي و در مهندسي شيمي براساس فرآيندهاي شيميايي است.



اما در كل هدف مهندسي كنترل، طراحي سيستمي است كه بتواند عملكرد يك دستگاه را در حد مطلوب حفظ نمايد. براي مثال در يك كارخانه نورد براي آن كه بتوان قطعات آهني را به شكل مورد نظر در آورد ، لازم است كه دو قطعه اصلي نورد كه توسط موتورهاي الكتريكي چرخانده مي شود ، داراي چرخش يكساني باشند و اين يكساني در چرخش نياز به سيستم كنترل بسيار دقيقي دارد . مهندس برق گرايش كنترل مي?تواند اين كار را با طراحي يك مدار الكتريكي انجام دهد.



خودكار كردن يا اتوماتيك كردن خط توليد، يكي ديگر از فعاليت هاي مهندسي كنترل است. يعني مهندس كنترل مي تواند به گونه اي خط توليد را هماهنگ و كنترل كند كه محصول توليد شده طبق برنامه تعيين شده و با بهترين كيفيت به دست آيد.

قدرت

هدف اصلي مهندسين اين گرايش، توليد برق در نيروگاهها، انتقال برق از طريق خطوط انتقال و توزيع آن در شبكه هاي شهري و در نهايت توزيع آن براي مصارف خانگي و كارخانجات است. بنابراين يك مهندس قدرت بايد به روشهاي مختلف توليد برق، خطوط انتقال نيرو و سيستم هاي توزيع آشنا باشد.



گرايش قدرت به آموزش و پژوهش در زمينه طراحي و ساخت سيستم هاي مورد استفاده در توليد، توزيع، مصرف و حفاظت از برق مي پردازد.



به عبارت ديگر دانشجويان اين رشته در شاخه توليد با انواع نيروگاههاي آبي، گازي، سيكل تركيبي و ... آشنا مي شوند. و در بخش انتقال و توزيع، روشهاي مختلف انتقال برق اعم از كابلهاي هوايي و زيرزميني را مطالعه مي كنند و در شاخه حفاظت نيز انواع وسايل و تجهيزات حفاظتي كه در مراحل مختلف توليد، توزيع، انتقال و مصرف انرژي، انسانها و تاسيسات را در برابر حوادث مختلف محافظت مي كنند، مورد بررسي قرار مي دهند كه از آن ميان مي توان به انواع رله ها، فيوزها، كليدها و در نهايت سيستم هاي كنترل اشاره كرد.



يكي ديگر از شاخه هاي قدرت نيز ماشين هاي الكتريكي است كه شامل ژنراتورها، ترانسفورماتورها و موتورهاي الكتريكي مي شود كه اين شاخه از زمينه هاي مهم صنعتي و پژوهشي گرايش قدرت است.

وضعيت ادامه تحصيل در مقاطع بالاتر

فارغ التحصيل در مقطع كارشناسي برق كه مدرك خود را در يكي از چهار گرايش الكترونيك، مخابرات، قدرت و كنترل مي گيرد، مي تواند در يكي از اين گرايشها (اختياري) يا رشته اي كه برق زير مجموعه اي براي آن تعريف شده، ادامه تحصيل نمايد. اين رشته به صورت: مهندسي برق- الكترونيك، برق- قدرت، برق- مخابرات (شامل گرايش هاي: ميدان، سيستم، موج، رمز، مايكرونوري) برق- كنترل، مهندسي پزشكي (گرايش بيوالكتريك)، مهندسي هسته اي (دو گرايش مهندسي راكتور و مهندسي پرتو پزشكي، مهندسي كامپيوتر (معماري كامپيوتر، هوش مصنوعي و رباتيك) است.



براي تحصيل در مقطع دكتراي تخصصي، مي توان، در هر يك از زيرشاخه هاي تخصصي*تر گرايشهاي ياد شده ميزان مورد نياز واحدها را اخذ كرد و رساله دكتري را در همان موضوع خاص ارائه داد. مسلم است اين زير شاخه ها، گرايشهاي تخصصي تر اين چهار گرايش است. امكان ادامه تحصيل در كليه گرايشهاي ياد شده در مقطعهاي كارشناسي ارشد و تا حد زيادي در دوره دكتري، در داخل كشور وجود خواهد داشت. رشته برق به دليل كاربردي بودن آن در بسياري از علوم مهندسي ديگر، براي فارغ التحصيلان امكان تحصيل در بسياري گرايشها و دانشها را فراهم مي كند.

رشته هاي مشابه و نزديك به اين رشته

در برخي از دانشگاهها رشته مهندسي پزشكي را يكي از گرايش هاي مهندسي برق به شمار مي آورند. رشته هايي از قبيل مهندسي علمي كاربردي برق، كاردان فني برق، دبير فني برق قدرت و ... . پيوند عميقي بين اين رشته و دانش كامپيوتر وجود دارد که غير قابل انکار است .

[feedback]

رشته شماره 2 : مهندسی مکانیک ( توضیح : رشته ای پرطرفدار ، پر درآمد ، سخت ، وسیع و بسیار جذاب برای علاقه مندانش طوریکه اگر علاقه وافری داشته باشید 100% تا مقطع دکتری ادامه میدهید.)

هدف

رشته مكانیك بخشی از علم فیزیك است كه با استفاده از مفاهیم پایه علم فیزیك و به تبع آن ریاضی به بررسی حركت اجسام و نیروهای وارد بر آنها می پردازد و می كوشد تا با توجه به نتایج بررسی های خود ، طرحی نو در زمینه فن شناسی و صنعت ارائه دهد و در راه پیشرفت انسان گامی به جلو بردارد.

به عبارت دیگر رشته مكانیك ، رشته پیاده كننده علم فیزیك است چون برای مثال بررسی حركت خودرو و عوامل موثر برروی آن برعهده فیزیك است . اما اینكه چگونه سرعت اتومبیل های در حال حركت ، كم یا زیاد شود و یا چگونه حركت آن تنظیم گردد بر عهده مكانیك است. علم مكانیك به تحلیل حركت و عوامل ایجاد كننده حركت مانند نیروها و گشتاورها و شكل حركت می پردازد اما مهندسی مكانیك تا حدودی با علم مكانیك تفاوت دارد چرا كه یك مهندس مكانیك باید بسیاری از علوم دیگر را یاد گرفته و بعضی از هنرها را نیز كسب كند. شاید بتوان گفت كه رشته مهندسی مكانیك، رشته تحلیل و طراحی سیستم های دینامیكی و استاتیكی است. به عبارت دیگر محاسبات فنی ، مدل سازی و شبیه سازی طراحی و تهیه نقشه ها ، تدوین روش ساخت ، تولید و آزمایش تمامی ماشین آلات و تاسیسات موجود در دنیا ، با تكیه بر توانایی مهندسان مكانیك انجام می گیرد.

توانایی*های مورد نیاز و قابل توصیه

مكانیك بهشت ریاضیات است. این جمله زیبا از لئونارد اولر ریاضی*دان بزرگ سوئیسی ، بیانگر ارتباط تنگاتنگ ریاضیات با مكانیك است. در واقع مهندسی مكانیك بخصوص در گرایش حرارت و سیالات از مباحث و مسایل ریاضی بسیار استفاده می*كند. از سوی دیگر همان*طور كه پیش از این گفتیم مكانیك بخشی از علم فیزیك است و حتی دانش*آموزان دوره متوسطه نیز با علم مكانیك در كتاب فیزیك خود آشنا می*شوند و این علم بخصوص در گرایش طراحی جامدات اهمیت بسیاری دارد. به همین دلیل دانشجوی مهندسی مكانیك باید در دو درس ریاضی و فیزیك قوی بوده و همچنین از هوش، استعداد و قدرت تجسم خوبی برخوردار باشد.

فعالیت در رشته مهندسی مكانیك بسیار متنوع است و در نتیجه هم دانشجوی علاقمند به كارهای تئوریك می*تواند جذب این رشته شده و در بخش*های نظری و تئوری فعالیت كند و هم دانشجوی خلاق و علاقمند به طراحی و ساخت وسایل و دستگاههای مختلف می*تواند این رشته را انتخاب نماید. اما بدون شك یك مهندس مكانیك موفق كسی است كه به یاری دو بال علم و عمل پیشرفت كند. به همین خاطر در دانشگاه ، دانشجویان به پروژه های تحقیقاتی که تلفیقی از كار تئوریك و عملی باشد تشویق می شوند.

دانشجوی این رشته باید از نظر جسمی آمادگی كار در محیطهای پرجمعیت و كارخانجات دور از شهر را داشته باشد.

رشته مهندسی مكانیك دارای واحدهایی ملموس و كاربردی است ولی داشتن شناخت كافی نسبت به این رشته قبل از انتخاب آن ضروری است. اغلب واحدهای این رشته دارای ریاضیات دیفرانسیلی پیچیده و تجسم فیزیكی هستند كه منجر به سخت*شدن این واحدها می*شوند. ضمنا واحدهای كارگاهی و فعالیت در واحدهای تولیدی نیز از ویژگی*های این رشته می*باشد كه داوطلبان آن را با محیطهای صنعتی آشنا كرده و پیوند می*زند.

توضیح تكمیلی

یكی از گرایش*های مهندسی مكانیك كه تنها در دانشگاه صنعتی شریف ارائه می*گردد، مهندسی دریا (كشتی*سازی) است چرا كه در دانشگاههای دیگر از جمله دانشگاه صنعتی امیركبیر، دانشگاه خلیج فارس و دانشگاه سیستان و بلوچستان، مهندسی دریا به عنوان یك رشته مستقل با سه گرایش مهندسی كشتی*سازی ، مهندسی كشتی و دریانوردی ارائه می*شود.

اما چرا دانشگاه صنعتی شریف، مهندسی دریا را به عنوان یكی از گرایش*های مهندسی مكانیك ارائه می*دهد؟

مهندس دریا، گرایش كشتی*سازی مسائلی از قبیل طراحی بدنه، استحكام بدنه، سیستم*های پیشرانه (موتور گیربكس) ، پایداری كشتی در مقابل امواج كناری و جانبی كشتی و طراحی مربوط به ناوبری (مسیریابی كشتی) را مطالعه می*كند كه همه این مسائل در گرایش*های دیگر مكانیك نیز مطرح می*شود و فقط مهندسی كشتی*سازی این مسائل را به صورت تخصصی در ارتباط با كشتی و سازه*های دریایی مثل اسكله*ها و سكوهای نفتی متحرك مطالعه می*كند. به عبارت دیگر یك مهندس دریا ، مهندس مكانیكی است كه در كاربردهای دریایی مشغول به كار می*باشد.

بدون شك چون مهندسی دریا نسبت به گرایش*های دیگر رشته مكانیك تخصصی*تر است، فرصت*های شغلی آن نیز محدودتر می*باشد اما با این وجود فارغ*التحصیلان این گرایش می*توانند در كارخانه*های كشتی*سازی كشور مثل كارخانه كشتی*سازی صدرا در بوشهر ، كارخانه نكا در شمال و اروندان در خلیج فارس مشغول به كار گردند و یا در سازمان بنادر و كشتی*رانی وظیفه ساخت سكوهای شناور را بر عهده بگیرند.

رشته مهندسی علمی كاربردی مكانیك - نیروگاه ، گرایشی از مهندسی مكانیك است كه تنها در دانشكده صنعت آب و برق شهید عباسپور وابسته به وزارت نیرو ارائه می گردد. این رشته كه تلفیقی از مهندسی مكانیك در طراحی سیالات (بیشتر) و مهندسی مكانیك ساخت و تولید(كمتر) است دارای تعهد كار به میزان 2 برابر مدت تحصیل برای فارغ التحصیلانش می باشد و محتوای این دوره بیشتر جنبه كارگاهی و عملی دارد تا تئوری و دارای پذیرش از هر دو جنس زن و مرد می باشد.

معرفی گرایش*های مقطع کارشناسی

در شروع آموزش مهندسی در ایران ، مهندسی مكانیك با برق یكی بود و الكترومكانیك نامیده می*شد. اما این دو رشته حدود 45 سال پیش از هم جدا شدند و به مرور رشته*های دیگری مانند مهندسی شیمی و مواد نیز از مهندسی مكانیك جدا شد و مهندسی مكانیك به عنوان رشته مهندسی مكانیك عمومی ارائه گردید. ولی با پیشرفت صنعت و نیاز صنایع به تخصص*های مختلف در این زمینه، از مهندسی مكانیك عمومی دو گرایش طراحی جامدات و حرارت و سیالات و بعد از آن ساخت و تولید بیرون آمد و بالاخره باید به مهندسی دریا اشاره كرد كه هنوز در دانشگاه صنعتی شریف به عنوان یكی از گرایشهای مهندسی مكانیك ارائه می*شود. ما در این*جا به معرفی اجمالی هر یك از گرایشهای فوق می*پردازیم.

مکانیک در طراحی جامدات

گرایش طراحی جامدات به بررسی انواع نیروها، حركتها و تاثیر آنها بر اجزاء مختلف ماشین می*پردازد. در واقع مهندس طراحی جامدات با توجه به نیازهای جامعه ، دستگاهها و ماشین*های مختلف را طراحی می*كند.

هر ماشین از دو قسمت متحرك و ثابت تشكیل شده است. حال بررسی این مطلب كه حركت مورد نیاز ماشین از چه راهی تامین شده و چگونه از منبع تولید به جایگاه مورد استفاده انتقال پیدا كند و بالاخره چگونه از این حركت استفاده گردد تا بیشترین بازدهی را داشته باشد، در حیطه وظایف مهندسی طراحی جامدات است. همچنین ابداع و پیش*بینی دستگاه تنظیم ماشین*آلات نیز از مسایل مطرح در این گرایش می*باشد.

در واقع مهندس طراح جامدات باید تمامی نیروها و گشتاورهایی را كه به هر عضو ماشین وارد می*شود بررسی كرده و بهترین حالت قطعه مورد نظر را برای تمامی آن نیروها و گشتاورها و همچنین برای داشتن بهترین كارایی به دست آورده و كارایی مناسب آن قطعه را در زمان طولانی تضمین كند.

طراحی سیستم ، طراحی ماشین*های تراش، فرز، چاپ و قسمت*های تعلیق ، سیستم*های انتقال قدرت و دینامیك یك خودرو، توسط مهندسان این گرایش صورت می پذیرد. همچنین در یك هواپیما قسمتهای مربوط به فرود، پرواز، كنترل پرواز به نحوی مربوط به طراحی جامدات می*گردد.

گرایش طراحی جامدات به طراحی ماشین*آلات و اجزای آنها، ارتعاشات ماشین*آلات، دینامیك آنها و كنترل سیستم*ها می*پردازد.

گفتنی است كه دو گرایش طراحی جامدات و حرارت و سیالات بسیار نزدیك به هم هستند و تنها در 20 واحد درسی با یكدیگر تفاوت دارند. بنابراین فارغ*التحصیلان آنها نیز توانایی*های مشترك زیادی دارند.

هدف این گرایش تربیت متخصصانی است كه بتوانند در مراكز تولید و كارخانه*ها اجزاء و مكانیزم ماشین*آلات مختلف را طراحی كنند. دروس این دوره شامل دروس نظری، آزمایشگاهی، كارگاه و پروژه و كارآموزی است. فارغ*التحصیلان می*توانند در كارخانجات مختلف نظیر خودروسازی ، صنایع نفت، ذوب فلزات و صنایع غذایی و غیره مشغول شوند. موفقیت داوطلبان به آگاهی آنها در دروس جبر و مثلثات، هندسه ، فیزیك و مكانیك همچنین آشنایی و تسلط آنان به زبان خارجی بستگی فراوان دارد. از جمله دروس این دوره می*توان دروس مقاومت مصالح، طراحی و دینامیك را نام برد. در این رشته زمینه اشتغال و بازاركار خوب وجود دارد و مطالب ارائه شده در طول تحصیل برای دانشجویان محسوس و قابل لمس است.

مکانیک در حرارت و سیالات

همان*طور كه از نام این گرایش پیداست مهندسی مكانیك گرایش حرارت و سیالات به مبحث حرارت و مسائل مربوط به سیالات می پردازد. به عبارت دیگر در این رشته عوامل موثر بر خواص مختلف حركت سیال بخصوص سیال داغ مطالعه شده و اثر عبور سیال بر محیط محل عبور مانند نیروهایی كه در اثر عبور خود در محل ایجاد می*كند و یا طول*های ناشی از اثر افزایش و یا كاهش دما در اعضای مختلف یك دستگاه، بررسی می*شود. همچنین از دروس اصلی این رشته می*توان به مكانیك سیالات اشاره كرد كه نیروهای وارد بر جسم متحرك در سیال را بررسی می*كند.

گرایش حرارت و سیالات به فیزیك حرارت و مكانیك سیالات می*پردازد و وظیفه*اش تحلیل و طراحی سیستم*ها از دیدگاه حرارتی و سیالاتی است . برای مثال در طراحی یك موتور احتراق داخلی، مسائل مربوط به تبدیل حرارت به انرژی ، انتقال حرارت، حفظ موتور در حرارت مناسب و سرد نگه*داشتن موتور توسط یك مهندس مكانیك حرارت و سیالات بررسی می*شود.

همچنین مسائل مربوط به تاسیسات ساختمان و رآكتورها، انتقال آب ، نفت و گاز ، طراحی نیروگاههای مختلف ، طراحی توربو ماشین*ها (ماشین*های دوار) مثل توربین*های بخار، توربین*های گاز و فن*كویل*ها به گرایش سیالات مربوط می*شود.

این رشته در به كاربردن علوم و تكنولوژی مربوط جهت طرح و محاسبه اجزاء سیستمهایی كه اساس كار آنها مبتنی بر تبدیل انرژی ، انتقال حرارت و جرم است به متخصصان كارآیی لازم را می*دهد و آنها را جهت فعالیت در صنایع مختلف مكانیك در رشته حرارت و سیالات (نظیر مولدهای حرارتی، انتقال سیال نیروگاههای آبی، موتورهای احتراقی و ... ) آماده می*سازد. فارغ*التحصیلان این دوره قادر به طراحی و محاسبه اجزا و سیستمها در بخشهای عمده*ای از صنایع نظیر صنایع خودروسازی ، نیروگاههای حرارتی و آبی، صنایع غذایی، نفت، ذوب فلزات و غیره هستند.

داوطلبان این رشته باید در دروس ریاضی و فیزیك تسلط داشته و با یك زبان خارجی آشنا باشند . دروس این رشته شامل مطالبی در زمینه*های حرارت وسیالات ، می*باشد.

با توجه به اینكه اصولا تحصیلات دانشگاهی به خصوص در زمینه*های مهندسی نیاز صد در صد به علاقه*مندی داوطلب دارد، بنابراین عدم داشتن علاقه* و همچنین عدم تقویت دروس اساسی و پایه*ای در بخش مكانیك مانند ریاضی ، فیزیك ، مكانیك ، شیمی ، رسم فنی (تجسم بالا داشتن) و هوش نسبتا خوب و عدم روحیه تجزیه و تحلیل در مسائل باعث دلسردی و از دست*دادن انگیزه تحصیل و ركورد شدید در تحصیلات خواهد شد.

ساخت و تولید

یك قطعه باید به چه روشی ساخته شود تا دارای تولیدی سریع و ارزان و همچنین كیفیت مناسب و وقت و كارایی مطلوب باشد؟

پاسخ به این سوال مهم بر عهده مهندسان گرایش ساخت و تولید است. چرا كه یك مهندس ساخت و تولید به مسائل مربوط به ساخت بهینه و تولید با كیفیت بالا می*پردازد. در واقع این گرایش بیشتر به مشكلات و معضلات ساخت و تولید می*پردازد و در نتیجه نسبت به دو گرایش حرارت و سیالات و طراحی جامدات علمی*تر است و دو گرایش فوق جنبه عملی*تر دارند.

گرایش ساخت و تولید به زمینه*های كاربردی مهندسی مكانیك می*پردازد و مهندس این گرایش در زمینه شكل دادن فلزات ، طراحی قالب*ها و ساخت قطعه*های گوناگون فعالیت می*كند.

هدف تربیت كارشناسانی است كه با به كاربردن تكنولوژی مربوط به ابزارسازی، ریخته*گری ، جوشكاری، فرم دادن فلزات ، طرح كارگاه یا كارخانه*های تولیدی آماده كار در زمینه ساخت و تولید ماشین*آلات صنایع (كشاورزی ، نظامی، ماشین*سازی، ابزارسازی ، خودروسازی و ... ) باشند. فارغ*التحصیلان این دوره قادر خواهند بود در صنایعی مانند ماشین*سازی، ابزارسازی، خودروسازی ، صنایع كشاورزی، صنایع هوایی و تسلیحاتی به ساخت و تولید ماشین*آلات، طراحی كارگاه و یا كارخانه تولیدی بپردازند و نظارت و بهره*برداری و اجرای صحیح طرحها را عهده*دار شوند. داوطلبان این رشته باید در دروس ریاضی، فیزیك و مكانیك از آگاهی كافی برخوردار باشند. دروس این دروه شامل مطالبی در مورد نحوه تولید، طراحی قالبهای پرس، طراحی قید و بندها، كار و برنامه*ریزی با ماشینهای اتوماتیك، اصول كلی و نحوه كار با ماشینهای دستی و تعمیر و نصب تمام سرویسهای صنعتی می باشد و درصد نسبتا بالایی از آنها به صورت عملی ارائه می*گردد. داوطلب باید سالم باشد تا بتواند كارهای كارگاهی را به خوبی انجام دهد و استعداد كارهای فنی را داشته باشد. با توجه به خودكفایی صنایع كشور این رشته دارای بازار كار خوبی است.

وضعیت ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر

امكان ادامه تحصیل در مقاطع كارشناسی ارشد و دكترای تخصصی میسر می*باشد. در دوره كارشناسی ارشد 32 واحد و در دوره دكترا 48 واحد درسی ارائه می*گردد.

رشته*های مشابه و نزدیك به این رشته

رشته مهندسی مكانیك به عنوان جامع*ترین رشته مهندسی دارای دروس مشترك با اغلب رشته*های مهندسی دیگر نظیر مهندسی دریا ، مهندسی شیمی، مهندسی هوا فضا و ... می*باشد.

آینده شغلی و بازار كار

درحال حاضر دانشجوی توانمند مهندسی مكانیك پس از فارغ*التحصیلی مشكل كاریابی ندارد چرا كه توسعه سخت*افزاری و رشد مسائل مهندسی، گرایش به سمت تولید داخل و ایجاد تكنولوژی تولید تجهیزات و وسایل در داخل كشور و روی آوردن به خدمات مهندسی در داخل كشور به علت محدودیت*های ارزی و كاهش درآمدهای نفتی، باعث رشد چشمگیر بازاركار مهندسان مكانیك در ایران شده است.

یك مهندس مكانیك در حال حاضر در زمینه*های مختلفی فعالیت می*كند كه از جمله آنها می*توان به موارد زیر اشاره كرد:

- طراحی و ساخت تمامی ماشین*آلات و قطعات آنها (اعم از ماشین*آلات تولیدی تمامی صنایع)، لوازم خانگی و تجهیزات پزشكی.

- طراحی و ساخت تجهیزات مكانیكی نیروگاههای فسیلی، اتمی ، خورشیدی ، بادی و آبی.

- طراحی و ساخت تجهیزات و سیستم*های انتقال و تصفیه آب، سیستم*های مكانیكی و كنترلی پالایشگاهها و كارخانجات شیمیایی.

- طراحی و ساخت تاسیسات حرارتی و برودتی ساختمانها و اماكن، بالابرها و آسانسورها و سیستم*های حمل و نقل.

- ساخت ماشین*آلات تغلیظ و بازیافت مواد مثل كارخانجات قند، كاغذسازی ، سیمان ، نساجی ، نمك و كنسانتره .

- طراحی و ساخت وسایل و تجهیزات حمل و نقل زمینی، دریایی و هوایی.

- ساخت تجهیزات دفاعی مانند تانك، راكت، اژدر و پلهای متحرك.

- ساخت روبات*ها ، بازوهای مكانیكی و سیستم*های تولید.

در ضمن یك مهندس مكانیك می*تواند به عنوان كارشناس و مشاور فنی در بانك*ها ، شركت*های سرمایه*گذاری، بیمه و شركت*های بازرسی و نظارت امور بین*المللی فعالیت نماید.

در همه جای دنیا یك فارغ*التحصیل مهندسی مكانیك مثل یك موم خام است كه دانش كافی دارد و در هر زمینه*ای كه كار كند می*تواند در آن زمینه متخصص بشود.

برای مثال می*تواند در تحلیل و طراحی خودرو، در طراحی و ساخت ماشین*های ابزار و حتی در تدوین و تولید برنامه*های كامپیوتری فعالیت نماید. یعنی رشته مكانیك زمینه كار و زمینه انتخاب بسیار گسترده*ای را در مقابل فارغ*التحصیلان این رشته قرار می*دهد.

وضعیت نیاز كشور به این رشته در حال حاضر

دانش مكانیك دانش زندگی است . در هر مجتمع و كارگاه صنعتی نیاز به فارغ*التحصیلان این رشته امری ضروری و مشهود است و با توجه به حركتهای صنعتی این چندساله اخیر كشور مهندسین مكانیك بیش از پیش در گرداندن چرخ صنعت دخیل شده*اند و راه همواره برای رشد و ترقی آنها گشاده است.

[feedback]

رشته شماره 3 : مهندسی عمران ( توضیح : پرشاخه ترین رشته مهندسی با نزدیک 12 گرایش ، قدیمی ترین شاخه مهندسی بعد از معماری ، پر درآمد با بازار کار خوب البته الان یه کم بازار کارش و نحوه پیدا کردن کار سخت شده ولی همچنان مثل مکانیک پر درآمده مخصوصاً تو حوزه راهسازی)

هدف



هدف از این رشته تربیت نیروهای متخصصی است كه بتوانند در پروژه*های مختلف عمرانی در زمینه*های ساختمانی ، راه*سازی ، پل*سازی ، سازه*ها و بناهای آبی، جمع*آوری و دفع فاضلاب و ... مسوولیت طرح ، محاسبه و اجرا و نظارت بر اجرا را بر عهده گیرند.

مهندسی عمران از جمله رشته*هایی است كه بیانگر كاربرد علم در ایجاد سازندگی و عمران كشور است. یعنی هرچیزی كه به آبادی یك كشور باز می*گردد، مانند: سد، فرودگاه، جاده، برج، تونل، دكل*های مخابرات، ساختمان*های مقاوم در مقابل زلزله، سیل و آتش و نیروگاههای برق و مصالح سبك، ارزان و با كیفیت مناسب برای ساخت و ساز، در حیطه كار مهندس عمران قرار می*گیرد.

مهندسی عمران طیف بسیار وسیعی از كارها را در بر می*گیرد. یعنی اگر بخواهیم ساختمان، پل، برج، تونل، راه، سیلو و یا شبكه*های فاضلاب بسازیم در آغاز به یك مهندس كارآمد عمران نیاز داریم تا علاوه بر رعایت جنبه*های فنی و اجرایی، اقتصادی نیز عمل كند. چون اقتصادی بودن یك اصل در مهندسی عمران است.

فارغ*التحصیلان این رشته می*توانند پس از پایان تحصیلات، مسوولیتهای متفاوتی نظیر طراحی، محاسبه، اجرا و نظارت بر اجرای طرحهای مختلف عمرانی را به عهده گیرند. از جمله می*توان به موارد زیر اشاره نمود:

1- محاسبه ، ساخت و اجرا و تا حدودی طراحی ساختمانهای مختلف مسكونی، اداری و صنعتی اعم از آجری، بتنی و فولادی، نظیر ساختمانهای مسكونی ویلایی، چندطبقه، آپارتمانها و برجهای بلند و همچنین كارهای ساختمانی اداره*ها، مدرسه*ها، بیمارستانها ، كارخانه*ها و مراكز صنعتی، ساختمانها و مراكز ورزشی ، تالارهای اجتماعات و ... .

2- طراحی ، محاسبه و اجرای راهها و جاده*های مختلف ارتباطی داخل و خارج شهرها و روستاها اعم از : راههای شوسه، راههای آسفالته، بزرگراه ها و نیز راه*آهن (شامل مسیریابی ، پیاده كردن مسیر ، زیرسازی و روسازی)

3- ساخت و اجرا و در مواردی طراحی و محاسبه انواع پلهای بتنی و فلزی با دهانه*ها و ابعاد و شكلهای متفاوت نظیر: پلهای داخل شهری و روگذرها، پلهای خارج شهری و جاده*ها.

4- اجرای سدهای مختلف خاكی و بتنی و نیز بندهای انحرافی و سایر تاسیسات وابسته نظیر تونل یا كانال انحراف آب رودخانه (جهت اجرای عملیات كارگاهی در ضمن ساخت سد)، تاسیسات آبگیری از سد و كنترل ارتفاع آب در پشت سد و ...

5-اجرای كارهای مربوط به ساماندهی رودخانه*ها.

6- طراحی ، محاسبه و ساخت خطوط انتقال آب اعم از انواع كانالهای تحت فشار و یا كانالهای با سطح آزاد آب كه به منظور انتقال آب از سدها و دریاچه*ها و ... برای مصارف كشاورزی، شرب و صنعتی به منطقه*های مورد نیاز و نیز جهت انتقال آب از تصفیه*خانه*های آب به مخازن آب و از آن*جا به مناطق مصرف، ساخته می*شوند.

7- ساخت تصفیه*خانه*های آب و فاضلاب شامل: ساختمانها و تاسیسات مربوط، محوطه*سازی و ... .

8- طراحی ، محاسبه و ساخت شبكه*های آب*رسانی به منطقه*های شهری و روستایی جهت تامین آب شرب مورد نیاز افراد و تاسیسات مربوط نظیر: مخازن آب، لوله*كشی ، انشعابات و ... .

9- طراحی ، محاسبه و ساخت شبكه*های جمع*آوری و دفع آبهای سطحی ناشی از نزولات جوی در خیابانها و سایر منطقه*های شهرها و شهركها و همچنین شبكه*های جمع*آوری و دفع فاضلابهای خانگی و صنعتی و انتقال آنها به خارج از شهر و تصفیه*خانه*ها.

10- انجام بسیاری از كارهای نقشه*برداری كه برای كارهای ساختمانی مختلف نظیر: راه*سازی، سد سازی، و ... مورد نیاز است؛ و همچنین تا حدودی كارهای نقشه*كشی طراحی و معماری.

توانایی*های مورد نیاز و قابل توصیه

یك مهندس عمران باید بسیار اجتماعی و دارای توان ایجاد ارتباط با جمله سایرین باشد. چون رشته مهندسی عمران یك رشته گروهی است. یعنی متخصص عمران در محیط كار خود با اقشار مختلف جامعه از جامعه كارگران، تكنسین*ها و مهندسان رشته*های دیگر سروكار دارد و باید با همه این افراد ارتباط خوبی برقرار كند تا بتواند شاهد پیشرفت و موفقیت كارش باشد.

با توجه به كمیت و كیفیت درسهایی كه در این رشته ارایه می*گردد، داوطلب باید از توان و دانش برتر در زمینه*های ریاضی و فیزیك برخوردار باشد. همچنین توان جسمی ، قدرت تجزیه و تحلیل ، قدرت تجسم و دقت كافی در بسیاری از مسایل را داشته باشد.

رشته مهندسی عمران دارای دو بعد اجرایی و نظری و آزمایشگاهی است. در این میان عده*ای از مهندسین جذب كارهای اجرایی می*شوند كه در این صورت باید آمادگی كار در كارگاههای داخل و خارج شهر را داشته باشند یعنی برای برنامه*ریزی و سروكار داشتن با اقشار مختلف مردم آماده باشند و عده*ای نیز جذب بعد نظری و آزمایشگاهی مهندسی می*شوند كه این عده نیز باید آمادگی كارهای محاسباتی ، دفتری و آزمایشگاهی را داشته باشند. كارهایی كه به ریاضیات قوی و صبر و حوصله بسیار نیاز دارد.

شایان ذكر است كه بسیاری از كارها و طرحهای عمرانی در خارج از محیطهای شهری بوده و فعالیت نسبتا زیادی را می*طلبد لذا داوطلب این رشته باید علاقمند به كارهای عمرانی بوده و توانایی كار در محیطهای پرجمعیت را داشته باشد.

نكات تكمیلی

هنگام مرور دفترچه رشته های تحصیلی دانشگاه ها چند رشته به چشم می خورد كه دارای پیشوند مهندسی علمی - كاربردی می باشند.

عنوان علمی - كاربردی نشان دهنده كاربردی تر بودن این رشته ها می باشد كه آنها را از حالت تئوری و نظری به سمت كاربردی سوق می دهد و فعالیت های كارگاهی بخش عمده ای از مطالب درسی این رشته ها می باشد.

رشته های مهندسی علمی - كاربردی شبكه های آب و فاضلاب ، مهندسی علمی - كاربردی بهره برداری از سد و شبكه و مهندسی علمی - كاربردی ساختمان های آبی از جمله این رشته ها هستند كه بطور اختصاصی در دانشكده صنعت آب و برق شهید عباسپور وابسته به وزارت نیرو ارائه می گردند. با توجه به اینکه هر کدام از سه رشته فوق بخشی از مهندسی عمران گرایش آب می باشند ، لذا در این قسمت آورده شده اتد دانشكده صنعت آب و برق شهید عباسپور در این رشته ها از هر دو جنس دختر و پسر پذیرش كرده و دارای تعهدی به میزان دو برابر مدت تحصیل می باشد.

معرفی گرایش*های مقطع کارشناسی

این رشته در سطح كارشناسی دارای سه گرایش عمران - عمران ، عمران - نقشه*برداری و عمران - آب است.

نقشه*برداری

طرح و اجرای برنامه*های عمران و مطالعات مربوط به زمین مستلزم وجود اطلاع دقیق مهندسی (مسطحاتی، ارتفاعی، چگونگی) به صورت نقشه*های گوناگون (ترسیمی ، رقمی، تصویری) از منطقه مورد نظر است. مجموعه نقشه*برداری پاسخگوی این نیازها به گونه*ای هماهنگ با دیگر رشته*های عمران است و هدفش تربیت افرادی است كه آگاهی علمی كافی و مهارت فنی لازم را در زمینه نقشه*برداری داشته باشند.

داوطلبان ورود به این رشته باید در ریاضیات (هندسه، مثلثات) و فیزیك دوره دبیرستان قوی بوده علاقه*مندی و آمادگی جسمی (برای كارهای صحرایی و ...) لازم را دارا باشند. بعضی دروس تخصصی این رشته عبارتند از : راه سازی ، تئوری خطاها، جغرافیای ایران ، نقشه*برداری، ژئودزی (جهت تعیین شكل زمین) ، فتوگرامتری زمینی و هوایی (عكسهای هوایی) ، كارتوگرافی، هیدروگرافی (نقشه*برداری از بستر دریا) ، پروژه و كارآموزی از جمله دروس این دوره است. بعضی تواناییهای فارغ*التصیلان این رشته عبارتند از:

مدیریت گروههای اجرایی در عملیات نقشه*برداری ، طرح و برنامه*های سیستم نقشه، محاسبات و برنامه*ریزی در زمینه*های مختلف فنی نقشه*برداری، تدریس و آموزش در دوره كاردانی (پس از طی دوره مربوط به تعلیم و تربیت).

امكان ادامه تحصیل در این رشته تا حد كارشناسی ارشد در داخل و در سطوح بالاتر در خارج از كشور موجود است. سازمان نقشه*برداری وزارت برنامه و بودجه ، وزارت راه و ترابری ،* وزارت نفت ، سازمان آب ، سازمان بنادر و كشتیرانی،* اداره جغرافیایـی ارتش و سپاه و بخش خصوصـی و ... از جمله محلهای جذب فارغ*التحصیلان این رشته است.

زیربنای كلیه كارهای عمرانی نقشه برداری است و با توجه به لزوم انجام دادن كارهای عمرانی، فارغ*التحصیلان آن سریعا جذب بازار كار می*شوند. داوطلبان باید به سختی كار در بیابان و كوهستان و شرایط سخت نقشه*برداری توجه داشته باشند.

عمران- عمران

این رشته قبلا به مهندسی راه و ساختمان موسوم بوده و به منظور تربیت مهندسان طراح ، محاسبه و اجرای پروژه*های ساختمانی، صنعتی ، راه*سازی و تاسیسات آبی و نظارت بر حسن اجرای طرحهای عمرانی در زمینه*های فوق و همچنین همكاری با مهندسان مشاور یا محاسبه در زمینه*های یاد شده ، به وجود آمده است. قسمت عمده دروس این رشته را مجموعه متنوعی از دروس نظری و پروژه*های طراحی تشكیل می*دهد و كنار آنها تعدادی دروس آزمایشگاهی و كارگاهی و نیز دو دوره كارآموزی در طی دو تابستان پیش*بینی شده است.

با توجه به سیاستهای عمرانی و سرمایه*گذاریهای دولت برای ایجاد ساختمانها، راهها، پلها، سدها، نیروگاههای هسته*ای و حرارتی ، رفع نیازهای عمرانی در زمینه مسكن و تاسیسات آبی جهت تامین آب آشامیدنی شهرها و روستاها همچنین بازسازی مناطق جنگ*زده اهمیت این رشته مشخص می*شود.

فارغ*التحصیلان این رشته می*توانند در وزارتخانه*ها (نظیر وزارتخانه*های راه* و ترابری مسكن و شهرسازی و نیرو) و شركتهای دولتی و شركتهای خصوصی و مهندسان مشاور به كارهای طراحی ، محاسبه و اجرا بپردازند.

در شرایط حاضر فارغ*التحصیلان این رشته می*توانند در دوره*های مختلف كارشناسی ارشد سازه (آنالیز و طرح سازه*ها) ، خاك و پی (مطالعه مسائل مربوط به رفتار خاكها و محاسبات پی*ها) ، راه و ترابری (طرح راهها و شبكه ترابری) ، سازه*های آبی (طراحی سازه*های هیدرولیكی و مسائل آبی دیگر در ارتباط با سدها) در داخل كشور ادامه تحصیل دهند.

دارا بودن دانش قوی ریاضی و فیزیك و توانایی جسمانی از ضروریات این رشته است. حدود 10 درصد از دروس این دوره عملی است و از دروس تخصصی آن می*توان طراحی سازه*های فولاد و بتن ، پی*سازی، مكانیك خاك، مكانیك سیالات، هیدرولیك و تحلیل سازه*ها را نام برد.

عمران - آب

این دوره(كارشناسی) به منظور تربیت متخصصانی تدوین شده است كه بتوانند در زمینه*های شناخت منابع آب و كنترل و بهسازی كیفیت منابع آب اطلاعات لازم را به دست آورند تا بتوانند در مراحل مختلف طراحی ، نظارت و مدیریت پروژه*های آب كار كنند. با توجه به اینكه توسعه كشور در زمینه*های كشاورزی، صنعتی ، عمران و ... بستگی به میزان آب قابل استفاده دارد می*توان صنعت آب را در ایران در زمره صنایع مادر به حساب آورد. داوطلبان ورود به این دوره ها باید در دروس ریاضی، فیزیك و شیمی دبیرستان قوی بوده، علاقه*مندی و استعداد لازم (خصوصا در زمینه طراحی ) را داشته باشند. دروس این دوره ها به صورت عمومی، پایه ، اصلی ، تخصصی، انتخابی و كارآموزی (كارآموزی صحرایی پروژه تخصصی و كارآموزی تخصصی) است. بعضی دروس اصلی و تخصصی این گرایش ها عبارتند از : مكانیك خاك ، هواشناسی ، هیدرولیك ، آبهای زیرزمینی ، سدهای كوتاه ، پی*سازی و ...

فارغ*التحصیلان این دوره ها تواناییهای لازم را در زمینه*های مربوط به كارشناسی مطالعه منابع آب ، تاسیسات آبی و سازه*های هیدرولیكی، كارشناسی آب و فاضلاب و نظارت بر حسن اجرای طرحهای آبی را خواهند داشت. سازمان آب، وزارت جهاد كشاورزی ،* وزارت نیرو و بخش خصوصی و ... از جمله مراكز جذب فارغ*التحصیلان این دوره است.

یكی از امتیازات این گرایش ها آن است كه علاوه بر محاسبات سازه*ای، وارد محاسبات هیدرولوژی و هیدرولیك نیز شده و بر وسعت كار می*افزاید.

وضعیت ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر

رشته مهندسی عمران در ایران تا مقطع دكتری تدریس می*شود و لذا راه برای ادامه تحصیلات باز است.

فارغ*التحصیل مقطع كارشناسی می*تواند در مقطع كارشناسی ارشد در گرایشهای مختلف : سازه، سازه*های هیدرولیكی، مهندسی زلزله، راه و ترابری، مكانیك خاك و پی، مهندسی آب ، سازه*های دریایی، مهندسی مدیریت ساخت، مهندسی برنامه*ریزی حمل و نقل، مهندسی نقشه*برداری فتوگرافی و مهندسی محیط زیست به تحصیل ادامه دهد.


آینده شغلی و بازاركار

مراكز مختلفی به صورت مستقیم و غیرمستقیم در فعالیتهای عمرانی نقش دارند كه هر یك به تناسب نوع فعالیت خود، اقدام به جذب فارغ*التحصیلان این رشته می*كنند.

وزارت*خانه*های مسكن و شهرسازی، راه و ترابری، جهاد سازندگی و نیرو به صورت گسترده*تر و سایر وزارت*خانه*ها، اداره*ها ، سازمانها ، مراكز دولتی و خصوصی نظیر : وزارت*خانه*های آموزش و پرورش ، كشاورزی ، فرهنگ و آموزش عالی، بانكها و ... به صورت مستقیم برای كارهای عمرانی خود مثل طرح و محاسبه، اجرا و نظارت بر اجرا، نیاز به استخدام مهندسان عمران دارند. علاوه بر آن ، شركتهای مختلف مهندسان مشاور كه در كشور به صورت گسترده وظیفه طراحی ، محاسبه و نظارت بر اجرای پروژه*های ساختمانی را بر عهده دارند؛ همچنین شركتهای ساختمانی و راه*سازی دولتی و خصوصی كه در اجرای این طرحها فعالیت دارند، تعداد كثیری از فارغ*التحصیلان رشته عمران را استخدام می*كنند.

اصولا مهندس عمران شانس كاری زیادی دارد چون در طراحی و ساخت بسیاری از كارهای عمرانی مانند: راهها ، پل*ها ، سدها ، سازه*های دریایی برای سكوهای نفتی، آشیانه*های هواپیما و خانه*های مسكونی مقاوم در مقابل زلزله*، مهندسین عمران حضوری فعال دارند. متخصصانی كه یا در دفترهای مشاوره به طراحی پروژه*های فوق می*پردازند و یا مجری كارهای عمرانی مذكور بوده و به كیفیت اجرای آنها نظارت دارند.

البته باید توجه داشت كه هر دانشجوی مهندسی عمران نمی*تواند فرصت*های شغلی خوبی داشته باشد. بلكه باید در دوران تحصیل به دنبال پژوهش ، تحقیق و یادگرفتن باشد نه این كه تنها واحدهای دانشگاهی را پاس كند و یا حتی به فكر یك معدل خوب دانشگاهی باشد. چون شركتهای عمرانی خصوصی و دولتی به دنبال یك نیروی كارآمد هستند نه یك شاگر اول دانشگاه .

وضعیت نیاز كشور به این رشته در حال حاضر

وقتی كسی صحبت از سازندگی می*كند اولین چیزی كه به ذهن هر كس می*رسد پل، سد، كارخانه و كارگاه است كه ساخت بنای همه اینها بر عهده مهندسین عمران است و به همین دلیل فرصت*های شغلی این رشته در همه جای دنیا بسیار زیاد است. در كشور ما نیز كه فعالیت*های عمرانی 30 تا 40 درصد كل بودجه كشور را به خود اختصاص می*دهد، بازار كار یك مهندس عمران از مهندسین رشته*های دیگر بیشتر است. بویژه این كه كشور ما بعد از انقلاب در زمینه مهندسی عمران رشد زیادی داشته است.

با توجه به روند رو به رشد ساخت و ساز بناهای شهری در ایران و احتیاج به مسكن و ساختمان به نظر می*رسد بازار كار این رشته همچنان پویا و پرتحرك باشد.

پیش*بینی وضعیت آینده رشته در ایران

چندسال پیش كه برای مترو كارشناسان ژاپنی آمده بودند، یكی از آنها گفته بود تهران ده بزرگی است چرا كه خیلی از سیستم*های شهری را ندارد. این نشان می*دهد كه برای پیشرفت و توسعه، ما به كارهای زیربنایی مثل راه، مترو و تاسیسات شهری بسیار نیازمندیم. برای مثال امكان ندارد كه كشوری پیشرفت كند اما سیستم ترابری و حمل و نقل آن به طور كامل درست نشده باشد؛ كاری كه بخش اصلی آن بر عهده مهندسین عمران است.

[feedback]

رشته شماره 4 : مهندسی فناوری اطلاعات (IT) ( توضیح : رشته ای به نسبت کامپیوتر جدید تر و پرطرفدار تر از کامپیوتر در این چند سال گذشته ؛ بازار کار خوب مخصوصاً اگر برنامه نویس خوبی باشی میتونی به راحتی برای طراحی سایت و ... کلی پول پارو کنی. رشته ای مورد نیاز کلیه جوامع که نمیشه اهمیت اونو انکار کرد.)

هدف
در هزاره سوم، فناوری اطلاعات یا IT به عنوان عمده ترین محور تحول و توسعه در جهان منظور شده است و دستاوردهای ناشی از آن، آن چنان با زندگی مردم عجین گردیده که روی گردانی از آن، اختلالی عظیم در جامعه و رفاه و آسایش مردم به وجود می آورد.
برای مثال، کامپیوتری شدن بسیاری از امور جاری مردم، انجام بسیاری از کارهای روزمره بانکی با استفاده از اینترنت و شبکه های ارتباطی در منزل و خانه?ها، آموزش الکترونیکی و مجازی و عدم نیاز به حضور در کلاسهای درس، توسعه و ترویج تجارت الکترونیکی از نتایج و دستاوردهای فناوری اطلاعات است؛ عواملی که هر چند، در مراحل اولیه رشد و تکامل قرار دارند، اما در همین حد نیز در رفاه و آسایش انسان نقش بسیار مهمی دارند.
از همین رو امروزه تمامی کشورها در زمینه فناوری اطلاعات و عمومیت بخشیدن به آن در جامعه تلاشی پیگیر دارند. در کشور ما نیز برای تربیت نیروی متخصص و کارآمد در زمینه IT و حرکت سریع در این عرصه، رشته IT در دانشگاهها و مرکز آموزش عالی ارائه می شود.
ماهیت
فناوری اطلاعات یا IT که مخفف Information Technology می باشد، رشته ای است که تمام رشته های دانشگاهی را می تواند پوشش دهد. منتها از نظر عملیاتی یک رشته میان رشته ای بین کامپیوتر و صنایع برق است که در این میان امور مربوط به تولید، پردازش، نگاهداشت و عرضه اطلاعات به مباحث کامپیوتری مرتبط می شود، بحث های مدیریت اطلاعات و فرآیندهای آن از سلسله بحث های رشته صنایع و رشته برق است و به خصوص گرایش مخابرات، انتقالات مرتبط با اطلاعات و داده ها را بر عهده دارد.
IT ابزاری است که امروزه در تهیه ، توزیع و به کاربری اطلاعات نقش بزرگی را بر عهده دارد. برای مثال ، در امر آموزش، IT مجموعه ای ابزاری از سخت افزاری، نرم افزاری و نیروی انسانی است که کمک می کند تا علم و دانش با بهترین کیفیت و کارآیی در هر زمان و هر مکان در اختیار همه قرار گیرد.از سوی دیگر بر خلاف آموزش سنتی ما که یادگیری با تکیه بر حس شنوایی است، IT زمینه ای را فراهم می آورد تا چشم و گوش 50 هزار Bit کامپیوتری است در حالی که ضریب انتقال از طریق چشم و گوش 4 میلیون و سیصد هزار Bit کامپیوتری است. در واقع IT امروزه با تغییر در نحوه انتقال اطلاعات و ایجاد مدارس و دانشگاهها مجازی، فضای آموزشی دنیا را تغییر داده و تأثیر بسیار زیادی بر آن گذاشته است.
به عبارت دیگر IT استفاده بهینه از اطلاعات برای کاربردهای مختلف است یعنی متخصص این رشته باید بتواند اطلاعات را جمع آوری، دسته?بندی و پردازش کرده و به موقع از آن استفاده نماید. از همین رو کارشناس این رشته باید مبانی کامپیوتر را بلد باشد. به عبارت دیگر هسته اصلی کارشناسی این رشته بهره وری به موقع و صحیح از اطلاعات است. دانشجوی IT باید دارای اطلاعات جنبی در زمینه های مختلف باشد. برای مثال، فردی که می خواهد از این تکنولوژی در تجارت الکترونیکی استفاده کند. باید مدیریت بداند یا فردی که می خواهد از IT در آموزش از راه دور بهره ببرد، باید با روشهای آموزش آشنا باشد.

توانایی های مورد نیاز و قابل توصیه
با توجه به ماهیت میان رشته ای مهندسی فناوری اطلاعات، دانشجوی این رشته لازم است که به دو مبحث علوم مدیریت و کامپیوتر علاقمند باشد. همچنین باید در ریاضی توانمند بوده و قدرت تجزیه و تحلیل خوبی داشته باشد. زیرا به گفته الکساندروف ، ریاضی دان و فیلسوف معاصر شوروی ، علم ریاضی کاربرد فراوانی در سایر دانش ها، صنعت و در همه زمینه های مربوط به زندگی بشری دارد. این رشته در حال حاضر از بین داوطلبان گروه آزمایشی ریاضی دانشجو می پذیرد اما بسیاری معتقد هستند که رشته IT باید از بین داوطلبان هر 5 گروه آزمایشی دانشجو بپذیرد و آزمون این رشته باید به صورت نیمه متمرکز برگزار گردد تا علاقمندترین و مستعدترین داوطلبان وارد این رشته گردند. داوطلبانی که پیش از ورود به دانشگاه، با کامپیوتر آشنایی داشته و در این زمینه توانمند باشند.
وضعیت ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر
این رشته در مقطع کارشناسی ارشد نیز دانشجو می پذیرد.
آینده شغلی و بازار کار
اینجا یک شهر الکترونیکی است. شهری که آموزش، تفریحات، خرید و فروش و بخش قابل توجهی از ارتباطات آن الکترونیکی می باشد. در این شهر، فارغ التحصیلان IT حضوری فعال دارند. زیرا از سوار شدن به مترو و تاکسی، تا خرید از فروشگاهی که در آن فروشنده ای حضور ندارد، به صورت الکترونیکی صورت می گیرد.
این تصویری از آینده تمامی کشورهای جهان از جمله کشور ایران است. تصویری که بیانگر وجود فرصت های شغلی فراوان برای فارغ التحصیل IT است. البته یک مهندسی IT نه تنها در آینده، بلکه در حال حاضر نیز فرصت های شغلی فراوانی دارد.
پیش بینی وضعیت آینده رشته در ایران
در حال حاضر وزارت بازرگانی در پی آن است که سیستم تجارت ایران را مثل کشورهای پیشرفته، الکترونیکی کند. این پروژه بسیار پیچیده است و نیاز به تعداد قابل توجهی متخصص IT دارد. تا جایی که اگر تمامی دانشجویان ما وارد بازار کار شوند. باز هم پاسخگویی نیاز این پروژه و پروژه های مشابه نخواهند بود. حتی در کارهایی ساده تر مثل مکانیزه شدن سیستم یک اداره، نیاز به متخصص این رشته است. به عبارت دیگر در حال حاضر، هم چیز به سمت IT پیش می رود و به همین دلیل فارغ التحصیلان این رشته اگر توانمند باشند، بیکار نخواهد ماند.

[feedback]

رشته شماره 5 : مهندسی صنایع ( توضیح : رشته ای که بیشتر سر و کار آن با دروس ریاضی است و خیلی ها همچنان معتقدند که در حوزه مهندسی جایی ندارد ولی خوب به دلیل اینکه از ابتدا نام مهندسی پشت این رشته آمده به همین اسم مهندسی هم خطاب میشود. کاربرد بسیار زیادی در کارخانجات و صنایع دارد با 3 گرایش تکنولوژی ، تولید ، برنامه ریزی و تحلیل)

هدف
مهندسی صنایع رشته ای است كه با طراحی، بهبود و پیاده سازی سیستم های یكپارچه از افراد، مواد، اطلاعات، تجهیزات و انرژی مرتبط است و در این راه از علوم ریاضی، طبیعی، اجتماعی و نیز قوانین و روش های تجزیه و تحلیل مهندسی و دانش تخصصی خود بهره می گیرد.
برای تاسیس یك واحد صنعتی پیشرفته و بزرگ كه تولید آن از كمیت و كیفیت بالایی برخوردار باشد، چه امكاناتی مورد نیاز است؟
- مواد اولیه خوب
- نیروی كار لایق و كارآمد
رعایت موارد فوق بسیاری ضروری است اما چرا بعضی از واحدهای صنعتی با وجود رعایت موارد ذكر شده، بازدهی خوبی نداشته و یا با شكست روبرو می شوند؟
این سوال را مهندسان صنایع پاسخ می گویند. امروزه با رشد و پیشرفت سریع تكنولوژی و تبدیل سیستم های تولیدی و خدماتی كوچك و سنتی به كارخانجات و موسسات بزرگ و پیچیده دیگر نمی توان با تكیه بر مدیریت سنتی كه موروثی بوده و از پدر به پسر منتقل می*شود این واحدها را اداره كرد بلكه به روش های علمی و فنی جهت مدیریت و اداره این گونه واحدها نیاز می باشد.
از سوی دیگر مقیاس تولید و خدمات آنچنان گسترش یافته كه رشته های مهندسی سنتی نمی توانند پاسخگوی كلیه مسایل این موسسات باشند. برای جبران چنین كمبودی در قرن حاضر، به ویژه طی چند دهه اخیر، از پیوند رشته های گوناگون، رشته جدیدی تحت عنوان مهندسی صنایع به وجود آمده است.
ماهیت
یكی از ویژگی های رشته مهندسی صنایع این است كه نمی توان این رشته را در یك جمله خلاصه كرد و آن را مانند یك كپسول كوچك ارائه داد. این رشته تحصیلی بسیار وسیع است و از مدیریت گرفته تا زمان سنجی، از كنترل كیفیت تا تجزیه و تحلیل و طراحی، همه را شامل می شود و به همین دلیل وقتی شما می گویید "من یك مهندس صنایع هستم" مردم نمی توانند تخصص شما را در یك محدوده كوچك و تنگ محصور بكنند.
مهندسی صنایع بیشتر با مدیریت واحدهای تولیدی سروكار دارد و با یك نگرش سازمان یافته مسائل و مشكلات كارخانه را تحلیل كرده و به گونه ای عمل می كند كه با حداقل ورودی مواد، حداكثر خروجی را داشته باشد. چون طراحان یك واحد صنعتی از مهندسی مكانیك گرفته تا برق و یا سایر رشته ها عموماً وقتی مشغول طراحی می شوند از مسائل اقتصادی، افزایش بهره وری و سایر مسائل غافل می مانند اما یك مهندس صنایع برای مثال هنگام برنامه ریزی برای اداره كارخانه ای كه دارای كارگران زیاد و ماشین آلات بسیار است به این مساله توجه می كند كه چگونه می توان بیكاری ماشین آلات را به حداقل رساند و از نیروی انسانی نیز بهترین استفاده را كرد و در ضمن محصول كارخانه فوق كمترین ضایعات را داشته و نگهداری و تعمیرات ماشین آلات نیز به بهترین نحو انجام بگیرد.
"آیا این بهترین روش است؟" این سوالی است كه فكر یك مهندس صنایع را دائماً به خود مشغول می كند تا به این وسیله بهترین راه را برای تولید محصول و حل مسایل و مشكلات یك واحد صنعتی یا خدماتی پیدا كند.
البته همه مهندسان سعی می كنند كه بهترین روش را برای ساختن چیزی پیدا كنند ولی مساله این جا است كه آنها فقط در زمینه رشته خود دارای دانش فنی هستند ولی مهندس صنایع كسی است كه برای مثال مطلبی را از مهندس شیمی می گیرد و در مورد مشكل مهندسی مكانیك از آن استفاده می كند و بهترین روش را بدست می آورد. از سوی دیگر یك مهندس صنایع می تواند شكاف عمیق مابین مدیران اجرایی و مهندسان طرح و توسعه را پرنماید. چون یك مهندس می تواند حرفهای تخصصی اش را به یك مهندس صنایع تفهیم كند، در صورتی كه ممكن است نتواند به رئیس غیرمهندس خود نشان بدهد كه در حال كوشش برای انجام چه كاری است.
توانایی های جسمی، علمی، روانی مورد نیاز و قابل توصیه
توانایی علمی: دانشجویان رشته مهندسی صنایع باید در دو درس ریاضی و فیزیك قوی باشند. بخصوص در درس ریاضیات جدید كه آمار و احتمالات این درس تاحدی به مهندسی صنایع مربوط می شود.
همان طور كه گفته شد رشته مهندسی صنایع حیطه بسیار گسترده ای دارد و به همین دلیل دانشجوی این رشته نیز باید اطلاعاتی گسترده و متنوع و همچنین ویژگی های بسیاری داشته باشد. برای مثال چون این رشته ارتباط نزدیكی با مدیریت دارد، دانشجوی آن باید توانایی های مدیریتی داشته و قدرت تحلیل و درك بالایی داشته باشد.
توانایی جسمی: قوی بودن در یك یا دو درس و به واسطه آن وارد شدن به این رشته كافی نیست بلكه فرد علاوه بر قوی بودن در دروسی مانند فیزیك، ریاضی و آمار، باید روابط عمومی فوق العاده قوی داشته باشد تا بتواند با افراد مختلف ارتباط برقرار بكند چرا كه یك مهندس صنایع باید بین سایر مهندسان مشغول به كار در یك كارخانه ارتباط برقرار كند. همچنین یك دانشجوی مهندسی صنایع باید از خلاقیت و نوآوری برخوردار باشد.
علاقمندیها: جذابیت این رشته در ارتباط نزدیك آن با صنعت نهفته است. بیشتر دانش آموزان دبیرستانی بخصوص دانش آموزان رشته ریاضی به ارتباط نزدیك با صنعت علاقمند هستند. آنها می خواهند بدانند كه در داخل كارخانه ها چه می گذرد و منظور از خط تولید و افزایش بهره وری در كارخانه چیست؟
این رشته حس كنجكاوی چنین افرادی را ارضا می كند.
گرایش های مقطع کارشناسی
در مقطع کارشناسی چهار گرایش:
تولید صنعتی، برنامه ریزی و تحلیل سیستم ها، تكنولوژی صنعتی و ایمنی صنعتی وجود دارد.
البته به گفته استادان و دانشجویان این رشته، گرایش های ذكر شده در سطح كارشناسی تفاوت چندانی با یكدیگر ندارند. چرا كه دانشجویان هر یک از گرایش های فوق از میان 142 واحدی كه در دوره كارشناسی می گذرانند، تنها 10 تا 15 واحدشان با یكدیگر متفاوت است كه دانشجویان همین واحدهای متفاوت را نیز می توانند در 8 واحد اختیاری خویش انتخاب كرده و بگذرانند. (گرایش ایمنی با 25 واحد اختصاصی متفاوت بیشترین تفاوت را با گرایش های دیگر دارد)
هدف از گرایش تولید صنعتی، تربیت مدیران تولید واحدهای صنعتی می باشد. گرایش تحلیل سیستم ها نیز یك مقدار جنبه نرم افزاری دارد و بیشتر به ارائه راهكاری سیستماتیك می پردازد. گرایش تكنولوژی صنعتی نیز نسبت به دو گرایش دیگر فنی تر بوده و به مهندسی مكانیك نزدیكتر می باشد و این گرایش به تربیت تكنولوژیست های كارخانه می پردازد و بالاخره گرایش ایمنی صنعتی به مسائل مشكل ساز در صنعت از لحاظ ایمنی می پردازد كه برای مثال می توان به كوره*ها و یا آلودگی هوا اشاره نمود.
گرایش تولید صنعتی فن به كارگیری مهارت های تكنیكی اقتصادی و استفاده موثر و نظام یافته از نیروی انسانی، زمان، ماشین آلات، ساختمان و مواد به منظور تولید كالا با كیفیت مطلوب می باشد و فارغ التحصیلان این گرایش می توانند به تجزیه و تحلیل و حل مسائل برنامه ریزی كنترل تولید، افزایش كارایی، تولید و طرح ریزی واحدهای تولیدی بپردازند.
به زبان دیگر دانش هایی كه دانشجویان این گرایش می آموزند، عبارت است از:

- انتخاب فرایند تولید و روش های مونتاژ

- انتخاب و طراحی ابزارها و تجهیزات تولیدی

- طراحی كارخانه مشتمل بر ساختمان، ماشین آلات، وسایل حمل و نقل، انبار مواد خام كالاهای ساخته شده

- بهبود ساختار محصول

- توسعه و اجرای سیستم های ارزیابی كار و زمان

- پیاده سازی نگهداری و تعمیرات جهت بالا بردن كارایی تجهیزات

- طراحی و بهبود سیستم های برنامه ریزی و كنترل تولید موجودی و كیفیت

در گرایش تحلیل سیستم ها نیز دروسی ارائه می گردند، از قبیل:
- طراحی و اجرای سیستم های مدیریت اطلاعات
- طراحی و اجرای سیستم های پردازش اطلاعات
- استفاده از تكنولوژی در سیستم های اداری
- ارزیابی قابلیت اطمینان محصولات
هدف این گرایش تربیت كارشناسانی است كه بتوانند با بهره گیری از روش های جدید و سیستماتیك و مدل های ریاضی، مسائل تصمیم گیری در سطح واحدهای صنعتی بزرگ را تجزیه و تحلیل نموده و بیشترین رهنمودها را در استفاده از منابع موجود در عملكرد اجزاء تشكیل سیستم ارائه بدهند. البته باید گفت دروس دانشگاهی به صورتی است كه یك فارغ التحصیل گرایش تولید صنعتی می تواند به جای فارغ التحصیل گرایش تحلیل سیستم ها فعالیت بكند و یا بالعكس.
وضعیت ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر
در كلیه گرایش های رشته مهندسی صنایع امكان ادامه تحصیل در سطح كارشناسی ارشد در داخل و یا سطوح بالاتر در داخل و یا خارج از كشور وجود دارد.
رشته های مشابه و نزدیك به این رشته
در هر یك از رشته های مدیریت و اقتصاد دروسی هستند كه با رشته مهندسی صنایع مشترك اند.

[SpyGirl]

واقعا ممنون سعید
خیلی به درد بخوره اطلاعاتی که دادی
مرسی

[cupid]

ممنون سعید جان! خیلی به درد بخور بود! مخصوصا واسه من!

[feedback]

خواهش میشه حالا مطلب بیشتری هم بعداً براتون میزارم هنوز رشته های زیادی مونده

[feedback]

رشته شماره 6 : مهندسی کامپیوتر ( توضیح : اهمیت فوق العاده کامپیوتر در این دوره و عصر امروز بسیار چشمگیر است و کسی نمیتونه اون رو انکار کنه. دو گرایش سخت افزار و نرم افزار از گرایش های این رشته مهم هستند که انتخاب آن بسته به علاقه شما دارد.)

مهندسی کامپیوتر


"انسان باید بیندیشد ولی ماشین باید کار کند." این شعار متخصصان کامپیوتر است. متخصصانی که با پیشرفت و توسعه ی کامپیوتر توانسته اند مغز و عضلات انسان را از اشتغالات تکراری و پیش پا افتاده نجات بخشند و او را در دفع مشکلات و مسایل یاری دهند تا جایی که در کشورهای صنعتی و پیشرفته، کامپیوتر در زندگی افراد حضوری اجتناب ناپذیر دارد. به همین دلیل رشته ی مهندسی کامپیوتر که به طراحی و ساخت اجزای مختلف و نیز نرم افزارهای مورد نیاز جهت کار با کامپیوتر می*پردازد، از اهمیت بسیاری برخوردار است. این رشته در کشور ما نیز اهمیت بسیاری داشته و تا مقطع دکتری تدریس می*شود. گفتنی است که رشته ی مهندسی کامپیوتر در مقطع کارشناسی دارای دو گرایش سخت افزار و نرم افزار است که البته این دو گرایش در مقطع کارشناسی تفاوت قابل توجهی با یکدیگر ندارند.

گرایش سخت افزار

هر کامپیوتر دارای دو جزء متفاوت سخت افزار و نرم افزار است که در این میان سخت افزار جزء فیزیکی کامپیوتر بوده و شامل صفحه
کلید، صفحه نمایش، چاپگر و دیسک*ها می*شود. اجزای فیزیکی و قابل لمس کامپیوتر مانند مدارها و بردهای الکترونیکی، سخت افزار نامیده می*شود. مهم ترین واحد سخت افزار در مقطع لیسانس به مطالعه و بررسی طراحی سخت افزاری، کنترل سخت افزاری و شبکه های کامپیوتری می*پردازد. برای مثال یک مهندس سخت افزار می*تواند به طراحی بخش های سخت افزاری کامپیوتر شامل پردازش گر مرکزی (CPU) ، پورت های ورودی و خروجی و سیستم*ها و مدارات جانبی می*پردازد، مباحث درسی در رشته ی سخت افزار به مطالب درسی در رشته ی مهندسی برق و الکترونیک نزدیک بوده خصوصا تمام مطالب شاخه ی دیجیتال شامل مدارهای مختلف، معماری کامپیوتر و میکروپروسسورهای 1 و 2، الکترونیک دیجیتال و ... را شامل می*شود که البته به این بخش از سخت افزار بیشتر در مقطع کارشناسی ارشد و دکتری پرداخته می*شود.

گرایش نرم افزار

نرم افزار جزء غیر قابل لمس کامپیوتر است. برنامه*ها و داده هایی است که به کامپیوتر فرمان می*دهند که چه عملی را انجام دهد. نرم افزار در حقیقت روح و جان کامپیوتر است که به سخت افزار هویت می*بخشد و اصولا به برنامه ای گفته می*شود که برای به کارگیری سخت افزار ساخته شده باشد. نرم افزار*ها را می*توان به دو رده ی کلی دسته بندی کرد که عبارت اند از: نرم افزارهای سیستمی و نرم افزارهای کاربردی. نرم افزارهای سیستمی برنامه هایی هستند که کاربر، یا خود آن*ها را می*نویسد یا شرکت های نرم افزاری آن*ها را تهیه کرده و برای فروش عرضه می*کنند. این گونه برنامه*ها معمولا عمومیت برنامه های سیستم را نداشته و برای زمینه های مختلف مهندسی، علمی، تجاری، آموزشی، تفریحی و یا طراحی نوشته می*شوند.
توان مندی*ها و ویژگی های لازم

یک مهندس کامپیوتر باید سخت کوش و با پشتکار باشد چون رشته ی کامپیوتر رشته ی پویایی است و دانشجو باید همیشه اطلاعاتش به روز بوده و به دنبال فرا گرفتن مطالب جدید باشد. در نتیجه کسانی که می*خواهند فقط چهار سال درس بخوانند و بعد مطالعه را کنار گذاشته و وارد بازار کار شوند، در این رشته موفق نخواهند شد و بر عکس افرادی که همیشه به دنبال مطالعه و فراگیری هستند، در این رشته موفق می*شوند. مهندس کامپیوتر باید پایه ی ریاضی قوی داشته و توانایی اش در زمینه ی فیزیک خوب باشد. هم چنین لازم است که فردی خلاق باشد تا بتواند مسایل را از راه حل های ابتکاری حل کند. راه حل هایی که کمترین هزینه و بهترین کارآیی را داشته باشد.
درس های مهم در این رشته:

ضرایب و عنوان درس های اختصاصی رشته ی مهندسی کامپیوتر در هر دو گرایش در آزمون سراسری به شرح زیر است: ریاضیات:4، فیزیک:3، شیمی:2، درس های فنی:3

مهندسی کامپیوتر


مهندسی کامپیوتر (که گاه مهندسی سیستم های کامپیوتری هم نامیده می شود) یک شاخه کاری است که مهندسی الکترونیک و علوم کامپیوتر را ترکیب می کند. یک مهندس کامپیوتر، یک مهندس الکترونیک است که تمرکز اصلی اش روی سیستم های رقمی است و کمتر روی فرکانس رادیویی ویا برق قدرت کار می کند.

از دیدگاه علوم رایانه، یک مهندس کامپیوتر یک معمار نرم افزار است که روی تبادل بین برنامه های [برای مشاهده لینک ها و یا عکس ها باید عضو سایت باشید . برای عضویت اینجا کلیک نمایید]ی و قطعات سخت افزاری زیرین آن تمرکز می کند.
درجه علمی مهندسی رایانه از اوایل دهه ی 1996 م به وجود آمده است. در بعضی از دانشگاه ها دانشکده ی خاصی برای رشته رایانه وجود دارد و در بعضی دیگر دانشکده برق و کامپیوتر با هم ادغام شده اند.
از آنجا که مهندسین رایانه روی الکترونیک و کامپیوتر تمرکز می کنند، برخورد کمتری با دروس دیگر رشته های مهندسی، مثل استاتیک یا [برای مشاهده لینک ها و یا عکس ها باید عضو سایت باشید . برای عضویت اینجا کلیک نمایید] دارند. و به جای آن با دروس پایه ای کامپیوتر سروکار دارند.

[feedback]

رشته شماره 7 : مهندسی معماری ( توضیح : قدیمی ترین یا بهتر بگم اوّلین رشته مهندسی که در حقیقت مهندسی با نام معماری شکل گرفت. رشته ای سراسر عملی و پر از کارهای نقشه کشی ، ماکت سازی و به اصطلاح اساتید این رشته خونه سازی و کسانی که عاشق ساختمون و طراحی آن هستند باید به این رشته بیان. من که عاشق این رشته ام. اگه قرار بود نرم عمران حتماً میرفتم معماری.)

هدف
رشته معماری دارای دو جنبه هنری و فنی است كه درسهای طراحی، زیبایی شناسی و نحوه زیبا كردن حجم*ها ، نماها و پلان*ها به هنر بر می*گردد و دروسی مثل سازه*های بتنی و فلزی، مقاومت مصالح، ایستایی، تاسیسات مكانیكی و الكتریكی به جنبه* فنی این رشته مربوط می*شود.
در این رشته دروس هنری اهمیت بیشتری داشته و دروس علمی و فنی در راستای دروس هنری است. برای مثال یك معمار در طراحی خانه باید فضای آرامش*بخشی را ایجاد كند تا باعث اضطراب ، خستگی و دلتنگی نگردد. كاری كه بیش از رعایت اصول فیزیكی مثل نور و صوت، نیاز به آشنایی با اصول زیبایی*شناسی دارد.
ماهیت
معماری تركیب، طراحی و پدیدآوردن فضای زیست انسان در طبیعت است؛ كه این فضا می*تواند مسجد، بیمارستان، مسكن، مدرسه و یا هر فضای دیگری باشد كه شهر را به وجود می*آورد.
دوره كارشناسی مهندسی معماری دوره*ای است حرفه*ای كه پرورش استعداد خلاقه، انتقال دانشها و مهارتهای عمومی حرفه معماری و حصول كارآیی عمومی در این رشته را هدف قرار می*دهد. در راستای هدف فوق سعی شده است كه در برنامه*ریزی این دوره حداكثر بهای ممكن به پروژه*های طراحی معماری و دروس فنی و نظری پیرامون آن داده شود.
دوره كارشناسی معماری حداقل چهارسال به طول می*انجامد. پیش از شروع دوره، یك نیمسال به عنوان پیش نیاز ارائه می*گردد كه جزو سنوات تحصیلی به حساب نمی*آید ولی 8 واحد آن جز واحدهای دوره محسوب می*گردد. فارغ*التحصیلان دوره كارشناسی مهندسی معماری می*توانند در دوره كارشناسی ارشد ناپیوسته ادامه تحصیل دهند.
تعداد كل واحدهای درسی دوره 140 واحد است و فارغ*التحصیلان این دوره قادر به ایفای نقش در زمینه*های زیر خواهند بود:
1 - طراحی (تك بنا یا مجموعه زیستی كوچك) ، از طرحهای اولیه تا مراحل اجرایی كار و طراحی اجزاء و عناصر تشكیل دهنده بنا كه این زمینه وظیفه محوری كار معمار را تشكیل می*دهد.
2 - همكاری با گروه مهندسان مشاوره معماری در جهت توسعه طرحها و تهیه نقشه*های معماری مراحل یك و دو.
3- نظارت بر صحت انجام كار در عملیات اجرایی ساختمانی.
4 - مشاركت در مدیریت اجرایی پروژه*های معماری.
5 - عضویت در كادر فنی شهرداریها و سازمانهای مشابه.
6 - تدریس در دوره*های كاردانی و همینطور دبیرستانهای فنی حرفه*ای و كار دانش آموزش و پرورش .

توانایی*های مورد نیاز و قابل توصیه
دانشجوی این رشته علاوه بر توانمندی در طراحی و قدرت تجسم و خلاقیت، لازم است كه در درس ریاضی بخصوص در هندسه قوی باشد چون برای آموزش فن و تكنیك معماری باید دروسی مثل هندسه كاربردی ، هندسه مناظر و ریاضیات و آمار را مطالعه كرد.
دانشجوی معماری باید اطلاعات عمومی خوبی در زمینه تاریخ بخصوص تاریخ معماری ایران و جهان ، جغرافیا ، اقلیم*شناسی ، روانشناسی ، مردم*شناسی و اقتصاد داشته باشد. چون معماری برای رونق و شكوفایی خویش از تمامی این علوم استفاده می*كند.
همچنین دانشجوی رشته معماری باید بتواند به زبان معماری مطلبش را روی كاغذ بیاورد. یعنی از یك سو ذهنی قوی و خلاق داشته و از قدرت تجسم خوبی برخوردار باشد و از سوی دیگر طراحی چیره دست باشد تا بتواند به زبان معماری كه همان طراحی بناها و فضاهای زندگی است، سخن بگوید.
معماری بیش از آنكه علم و تكنیك باشد، ذوق و سلیقه و استعداد است و معمار كسی است كه طرحهای فردی*اش با نقاشی و مجسمه*سازی رقابت كند و در واقع بتواند مجسمه*ای كاربردپذیر بسازد. به همین دلیل می*توان گفت كه معمار یك هنرمند است و باید مانند هر هنرمند دیگری چشم، ذهن و دستی توانا داشته باشد تا بتواند به یاری چشم و با تكیه بر ذخیره فرهنگی خود بخوبی ببیند و سپس با ذهنی پویا آنچه را كه دیده است به تحلیل كشیده و با احساس و عاطفه درآمیزد و در نهایت به یاری دست و با كمك گرفتن از دانش های فنی و تكنیكی طرحی نو را خلق كند.
با توجه به دروس خاص این رشته و نیاز به عكسبرداری، تهیه نقشه و ... به نظر می*رسد در مقاطعی هزینه تحصیل در این رشته بالا باشد.
نكات تكمیلی
رشته معماری تا سال 78 در مقطع كارشناسی ارشد پیوسته دانشجو می*پذیرفت و دانشجویان در طی شش سال، اطلاعات علمی و هنری لازم را برای طراحی یك بنا آموزش می*دیدند و در نهایت پس از فارغ*التحصیلی می*توانستنداز طراحی یك كیوسك گل*فروشی گرفته تا طراحی مجتمع*های مسكونی، تالارها و مجتمع*های ورزشی را برعهده بگیرند و یا به كارهای جنبی این رشته بپردازند. اما از سال 78 این رشته مانند سایر رشته*های مهندسی در مقطع كارشناسی دانشجو می*پذیرد و دانشجویان پس از فارغ*التحصیل شدن در صورت علاقه*مندی می*توانند در آزمون كارشناسی ارشد شركت كنند.
به عبارت دیگر طول دوره رشته معماری از 6 سال به 4 سال كاهش یافته و در نتیجه تعدادی از دروس این رشته كه شامل دروس هنری پیشرفته و تخصصی می*شود، از مقطع كارشناسی حذف شده است.
حال سوال اینجا است كه آیا فرصت*های شغلی فارغ*التحصیل مهندسی معماری با مدرك كارشناسی با فارغ*التحصیل مهندسی معماری كه دارای مدرك كارشناسی ارشد است، متفاوت می*باشد؟
متاسفانه در آزمون سراسری از داوطلبان رشته معماری ، آزمون تخصصی معماری گرفته نمی*شود و به همین دلیل بعضی از دانشجویان پس از ورود به دانشگاه تازه متوجه می*شوند كه به رشته معماری علاقه*ای ندارند و در نهایت پس از 6 سال تحصیل نمی*توانند به عنوان یك معمار هنرمند وارد بازار كار شوند. اما در حال حاضر دانشجو می*تواند پس از پایان دوره لیسانس در صورت علاقه*مندی در یكی از گرایشهای شهرسازی، مرمت و احیاء بناها ، معماری منظر و یا معماری تخصصی ادامه تحصیل دهد و یا این كه زودتر وارد بازار كار شده و به عنوان معمار فنی به طراحی تك*بناها یا مجموعه*های زیستی كوچك پرداخته و یا ناظر اجرای طرح و سرپرست دفاتر مشاوره باشد.
وضعیت ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر
امكان ادامه تحصیل در این رشته با توجه به اینكه از سال 78 ، در مقطع كارشناسی ارشد به كارشناسی تبدیل شده است، در مقطع كارشناسی ارشد در گرایشهای : برنامه*ریزی شهری و منطقه*ای ، طراحی شهری، معماری منظر، مرمت و احیاء بناها و بافتهای تاریخی میسر است.
رشته*های مشابه و نزدیك به این رشته
تا حدودی مهندسی عمران نزدیك به این رشته می*باشد.
مهندس عمران با منطق صحبت می*كند اما مهندس معمار از فرهنگ، هویت و زیبایی سخن می*گوید، به عبارت دیگر معماری در طراحی یك بنا علاوه بر رعایت اصول فنی به جامعه*شناسی، مردم*شناسی ، روانشناسی و زیبایی شناسی توجه دارد در حالی كه مهندس عمران در طراحی یك بنا تنها به ایستایی و مقاومت آن توجه می*كند. به همین دلیل اگر فضاهای زیست تنها توسط مهندس عمران ساخته شود، شاهد نابه*هنجاری*هایی خواهیم بود كه موجب اضطراب ، نگرانی و آلودگی صوتی خواهد شد.
آینده شغلی و بازار كار
با توجه به این كه در سطح كارشناسی به جنبه*های فنی معماری توجه بیشتری می*شود ، در نتیجه فارغ*التحصیل این رشته می*تواند به ساختمان سازی (طراحی فنی ساختمانهای مختلف) بپردازد اما فارغ*التحصیل كارشناسی ارشد چون جنبه*های هنری معماری را آموزش دیده است، بیشتر به هنر معماری می*پردازد. در یك مثال می*توان گفت كه نوع كار لیسانس و فوق لیسانس معماری مثل نوع كار پزشك عمومی و پزشك متخصص است. یعنی لیسانس معماری به كلیات معماری می*پردازد و فوق لیسانس معماری به صورت تخصصی در این رشته فعالیت می*كند.
اگر یك مهندس معماری بخواهد فقط در تهران یا در شهرهای بزرگ كار كند فرصتهای شغلی فراوانی برایش وجود ندارد. اما در شهرهای كوچك كمبود مهندس معماری كاملا احساس می*شود تا جایی كه در بعضی از شهرها كار یك مهندس معماری را تكنسین عمران انجام می*دهد.
در حال حاضر دانشجو می*تواند پس از پایان دوره لیسانس در صورت علاقه*مندی در یكی از گرایشهای شهرسازی ، مرمت و احیاء بناها، معماری منظر و یا معماری تخصصی ادامه تحصیل دهد و یا این كه زودتر وارد بازار كار شده و به عنوان معمار فنی به طراحی تك بناها یا مجموعه*های زیستی كوچك پرداخته و یا ناظر اجرای طرح و سرپرست دفاتر مشاوره باشد.
مهندس معمار علاوه بر طراحی بناها می*تواند به طراحی و ساخت ماكت و طراحی معماری داخلی بپردازد و یا به عنوان ناظر ساخت فعالیت كند. در ضمن فارغ*التحصیل معماری آمادگی كار در رشته*های مرتبط با معماری مثل طراحی صحنه و یا طراحی صنعتی را نیز دارد.

وضعیت نیاز كشور به این رشته در حال حاضر
مطابق موارد گفته شده در قسمت آینده *شغلی ، بازار كار و درآمد به نظر می*رسد در شهرهایی غیر از تهران و حتی روستاها و شهرستانها امكان كاربرای فارغ*التحصیلان به راحتی میسر باشد و در این مورد احساس نیاز می*شود.